Asturiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 732–733-b. — ziyouz.com
Asturiya — Ispaniya şim.dagi tarixiy viloyat. Kantabriya toğlarining şim. yon bağrida. Ma'muriy jihatdan hoz. Ovyedo provinsiyasini taşkil etadi. Mayd. 10,6 ming km2. Axrlisi 1,1 mln. kişi (1991). Eng katta şaxri — Ovyedo. Qadimda astura qabilasi tomonidan egallangan edi. Mil. av. 1-a.da rimliklar, 414 y.da vestgotlar tomonidan işğol qilingan. 6-a. oxirlarida arablar qöliga ötgan. A. 718 y.dan (Kovadonga vodiysidagi jangdan söng) qirollik (poytaxti — Ovyedo). 924 y.da A. hududi Leon qirolligi b-n qöşilib yagonaLeon qirolligi, 1230 y.da Kastiliya b-n birlaşib, Leon-Kastiliya qirolligi deb ataldi. 15-a.da birlaşgan Ispaniya tarkibiga kirgan. 1808—14 y.larda A. aholisi Napoleon qöşinlariga qarşi qat-tiq kuraş olib borgan.
A. Ispaniyaning eng muhim konçilik sanoati r-ni mamlakatning asosiy kömir havzasi (toşkömir qazib çiqarişda mamlakatda 1-örinda turadi). Simob, mis, temir rudasi, volfram, dala şpati konlari ham bor. Elektr energiya i.ç.da mamlakatda 3-örinda turadi. Qora metallurgiya va kimyo korxonalari, harbiy z-dlar, oziq-ovqat, çarm poyabzal, töqimaçilik, yoğoçsozlik, tamaki, baliq sanoati korxonalari bor. Makkajöxori, kartoşka, yem-xaşak ekinlari köproq ekiladi. Yaylov köp. A. sut-göşt çorvaçiligining asosiy r-ni. Mevaçilik rivojlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АСТУРИЯ — Испания шим.даги тарихий вилоят. Кантабрия тоғларининг шим. ён бағрида. Маъмурий жиҳатдан ҳоз. Овьедо провинциясини ташкил этади. Майд. 10,6 минг км2. Ахрлиси 1,1 млн. киши (1991). Энг катта шахри — Овьедо. Қадимда астура қабиласи томонидан эгалланган эди. Мил. ав. 1-а.да римликлар, 414 й.да вестготлар томонидан ишғол қилинган. 6-а. охирларида араблар қўлига ўтган. А. 718 й.дан (Ковадонга водийсидаги жангдан сўнг) қироллик (пойтахти — Овьедо). 924 й.да А. ҳудуди Леон қироллиги б-н қўшилиб ягонаЛеон қироллиги, 1230 й.да Кастилия б-н бирлашиб, Леон-Кастилия қироллиги деб аталди. 15-а.да бирлашган Испания таркибига кирган. 1808—14 й.ларда А. аҳолиси Наполеон қўшинларига қарши қат-тиқ кураш олиб борган.
А. Испаниянинг энг муҳим кончилик саноати р-ни мамлакатнинг асосий кўмир ҳавзаси (тошкўмир қазиб чиқаришда мамлакатда 1-ўринда туради). Симоб, мис, темир рудаси, вольфрам, дала шпати конлари ҳам бор. Электр энергия и.ч.да мамлакатда 3-ўринда туради. Қора металлургия ва кимё корхоналари, ҳарбий з-длар, озиқ-овқат, чарм пойабзал, тўқимачилик, ёғочсозлик, тамаки, балиқ саноати корхоналари бор. Маккажўхори, картошка, ем-хашак экинлари кўпроқ экилади. Яйлов кўп. А. сут-гўшт чорвачилигининг асосий р-ни. Мевачилик ривожланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.