Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Atakama

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 739-b. — ziyouz.com

    Atakama — Jan. Amerikadagi çöl, Çilining şim.da. Tinç okean sohili böylab, 22—27° j.k. orasida, taxm. 1000 km ga çözilgan. Dengiz sathidan 500 m dan 2000—3200 m gaça balandlikda joylaşgan. Dunyodagi eng qurğoqçil joylardan biri. Ikltşi tropik passatli iqlim. Peru oqimi ta'siri sababli nisbatan sovuq. Yanv.ning örtaça t-rasi dengiz böyida 19—20°, iyulniki 13— 15°. Böylama vodiyda esa, yanv. ning örtaça t-rasi 22—23° va iyulniki 11—12°. Örtaça yillik yoğin miqdori 50 mm (10—12 yillab yoğin tuşmagan vaqnlar ham böladi). Loa daryosi kesib ötadi. Ösimlik kam (kaktus, mimozalar), şörxoklar köp. Mis va selitra konlari bor. Hayvon turlari kam. Tulki, qalqondorlar, toşbaqalar uçraydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АТАКАМА — Жан. Америкадаги чўл, Чилининг шим.да. Тинч океан соҳили бўйлаб, 22—27° ж.к. орасида, тахм. 1000 км га чўзилган. Денгиз сатҳидан 500 м дан 2000—3200 м гача баландликда жойлашган. Дунёдаги энг қурғоқчил жойлардан бири. Иклтши тропик пассатли иқлим. Перу оқими таъсири сабабли нисбатан совуқ. Янв.нинг ўртача т-раси денгиз бўйида 19—20°, июлники 13— 15°. Бўйлама водийда эса, янв. нинг ўртача т-раси 22—23° ва июлники 11—12°. Ўртача йиллик ёғин миқдори 50 мм (10—12 йиллаб ёғин тушмаган вақnлар ҳам бўлади). Лоа дарёси кесиб ўтади. Ўсимлик кам (кактус, мимозалар), шўрхоклар кўп. Мис ва селитра конлари бор. Ҳайвон турлари кам. Тулки, қалқондорлар, тошбақалар учрайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.