Ataman
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 740-b. — ziyouz.com
Ataman (qad. turkça deb taxmin qilinadi) — qurollangan kazaklar otryadining boşliği. Xalq qözğoloni boşliqlari ham A. deb atalgan (S. Razin va b.). A.lar kazaklar tarixida katta örin tutgan. Dastlab A. saylanar va turli vazifani ötardi. Zaporojye Seçi radasining hukmlarini A.lar ijro etgan. A.lar lavozimiga saylaş Zaporojye Seçi tarqatib yuborilguniça (1775) saqlangan. Don kazaklarida qöşin atamani, stanitsa atamani, qarorgoh atamani, poxod atamani bölgan. 1917 y.dan keyin A. unvoni bekor qilingan.
90-y.larda Rossiyada kazak otryadlari qaytadan taşkil qilindi va A.lar özlarining inqilobdan oldingi mavqelariga ma'lum darajada ega böla boşladilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТАМАН (қад. туркча деб тахмин қилинади) — қуролланган казаклар отрядининг бошлиғи. Халқ қўзғолони бошлиқлари ҳам А. деб аталган (С. Разин ва б.). А.лар казаклар тарихида катта ўрин тутган. Дастлаб А. сайланар ва турли вазифани ўтарди. Запорожье Сечи радасининг ҳукмларини А.лар ижро этган. А.лар лавозимига сайлаш Запорожье Сечи тарқатиб юборилгунича (1775) сақланган. Дон казакларида қўшин атамани, станица атамани, қароргоҳ атамани, поход атамани бўлган. 1917 й.дан кейин А. унвони бекор қилинган.
90-й.ларда Россияда казак отрядлари қайтадан ташкил қилинди ва А.лар ўзларининг инқилобдан олдинги мавқеларига маълум даражада эга бўла бошладилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.