Ataraksiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 740–741-b. — ziyouz.com
Ataraksiya (yun. ataraxia — xotirjamlik) — yunon etikasida ruhiy osoyiştalik, xotirjamlikni bildiruvçi tuşunça. Demokrit ta'limotida A. hayot taşvişlaridan, ölim, qörquv va har qanday ruhiy hayajondan xoli bölgan, kişida ehtiroslar ustidan aql hukmronlik qiladigan holatni anglatadi. A.ga oid ğoyalar keyinçalik Epikurning axloqiy ta'limotida rivoj topdi. Uning fikriça, A. hayotning eng oliy ideali bölgan donişmand şaxsning içki va botiniy erkinlik holatidir. U hayot quvonçlaridan lazzatlanişga va huzur qilib orom olişga undaydi. Skeptiklar (mas, Pirron) fikriça, inson baxti — hayot voqealariga beparvo qaraş, xotirjam hayot keçirişga örganişdir. Tibbiyotda A. be-morning xotirjam, tinç va bezovta bölmasdan dam oladigan holatini ifodalaydi. Şu sababli şifokorlar unga muolajaning ma'lum qismi sifatida ham qaraydilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТАРАКСИЯ (юн. ataraxia — хотиржамлик) — юнон этикасида руҳий осойишталик, хотиржамликни билдирувчи тушунча. Демокрит таълимотида А. ҳаёт ташвишларидан, ўлим, қўрқув ва ҳар қандай руҳий ҳаяжондан холи бўлган, кишида эҳтирослар устидан ақл ҳукмронлик қиладиган ҳолатни англатади. А.га оид ғоялар кейинчалик Эпикурнинг ахлоқий таълимотида ривож топди. Унинг фикрича, А. ҳаётнинг энг олий идеали бўлган донишманд шахснинг ички ва ботиний эркинлик ҳолатидир. У ҳаёт қувончларидан лаззатланишга ва ҳузур қилиб ором олишга ундайди. Скептиклар (мас, Пиррон) фикрича, инсон бахти — ҳаёт воқеаларига бепарво қараш, хотиржам ҳаёт кечиришга ўрганишдир. Тиббиётда А. бе-морнинг хотиржам, тинч ва безовта бўлмасдан дам оладиган ҳолатини ифодалайди. Шу сабабли шифокорлар унга муолажанинг маълум қисми сифатида ҳам қарайдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.