Atlas toğlari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 751-b. — ziyouz.com
Atlas toğlari — Afrikaning şim.-ğarbidagi toğlar, Marokaş, Jazoir va Tunis hududida. Örta dengizga parallel joylaşgan bir qança tizmalar va toğ massivlaridan iborat, ularni platosimon baland tekisliklar (800—1200 m) bir-birlaridan ajratib turadi. Bal. 4165 m gaça (Jabal-Tubkal çöqqisi), uz. 2000 km çamasida. Uçlamçi davr oxirida vujudga kelgan. Zilzilalar bölib turadi. Asosan ohaktoş, mergel, har xil gillardan taşkil topgan. Foydali qazilmalardan temir, qörğoşin, pyx, kobalt, molibden rudalari, fosforit, toş-tuz uçraydi. Subtropik mintaqada joylaşgan, iqlimi sohilda örta dengiz iqlimi, qolgan joylarda çala çölga xos iqlim. A. t.dan Dra va Şelif daryolari boşlanadi. Şimoliy r-nlar landşafti inson tomondan keskin özgartirib yuborilgan. Şim. yon ba-ğirlarida doim yaşil örmonlar bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТЛАС ТОҒЛАРИ — Африканинг шим.-ғарбидаги тоғлар, Марокаш, Жазоир ва Тунис ҳудудида. Ўрта денгизга параллел жойлашган бир қанча тизмалар ва тоғ массивларидан иборат, уларни платосимон баланд текисликлар (800—1200 м) бир-бирларидан ажратиб туради. Бал. 4165 м гача (Жабал-Тубкал чўққиси), уз. 2000 км чамасида. Учламчи давр охирида вужудга келган. Зилзилалар бўлиб туради. Асосан оҳактош, мергель, ҳар хил гиллардан ташкил топган. Фойдали қазилмалардан темир, қўрғошин, pyx, кобальт, молибден рудалари, фосфорит, тош-туз учрайди. Субтропик минтақада жойлашган, иқлими соҳилда ўрта денгиз иқлими, қолган жойларда чала чўлга хос иқлим. А. т.дан Дра ва Шелиф дарёлари бошланади. Шимолий р-нлар ландшафти инсон томондан кескин ўзгартириб юборилган. Шим. ён ба-ғирларида доим яшил ўрмонлар бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.