Atmosfera akustikasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 754-b. — ziyouz.com
Atmosfera akustikasi - akustikaiint atmosferada tovuş tulqinlarining tarqaliş qonuniyatlarini akustika usullari b-n örganadigan bölimi. Tovuş tölqinlarining sönişi faqat tölqin tarqalişiga boğliq bölmay, tovuş energiyasining muhitda yutilişiga ham boğliqdir. Tovuş energiyasining yutilişi tovuşning tölqin uzunligiga boğliq: qisqa tölqinlarda köp, uzun tölqinlarda kam yutiladi. Atmosferada tarqaladigan tovuş tölqinlari t-rasi yuqori bölgan muhitdan t-rasi past bölgan muhitga tomon buriladi. Ba'zan, portlaş yoki momaqaddiroqning kuçli tovuş tölqinlari faqat markaziy eşitiliş zonasidagina emas, balki ma'lum darajadagi doirasimon eşitiliş zonalarida ham aniq eşitilişi mumkin. Bu hodisa tovuş tölqinlarining atmosferadagi past t-rali qatlamlardan qaytişini tasdiqlaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТМОСФЕРА АКУСТИКАСИ - акустикаиинт атмосферада товуш тулқинларининг тарқалиш қонуниятларини акустика усуллари б-н ўрганадиган бўлими. Товуш тўлқинларининг сўниши фақат тўлқин тарқалишига боғлиқ бўлмай, товуш энергиясининг муҳитда ютилишига ҳам боғлиқдир. Товуш энергиясининг ютилиши товушнинг тўлқин узунлигига боғлиқ: қисқа тўлқинларда кўп, узун тўлқинларда кам ютилади. Атмосферада тарқаладиган товуш тўлқинлари т-раси юқори бўлган муҳитдан т-раси паст бўлган муҳитга томон бурилади. Баъзан, портлаш ёки момақаддироқнинг кучли товуш тўлқинлари фақат марказий эшитилиш зонасидагина эмас, балки маълум даражадаги доирасимон эшитилиш зоналарида ҳам аниқ эшитилиши мумкин. Бу ҳодиса товуш тўлқинларининг атмосферадаги паст т-рали қатламлардан қайтишини тасдиқлайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.