Atmosfera stratifikatsiyasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 756-b. — ziyouz.com
Atmosfera stratifikatsiyasi — atmosferada t-raning balandlik böyiça taqsimlanişi. Quruq yoki suv buğiga töyingan havoga nisbatan A. s. turğun, beqaror yoki neytral bölişi mumkin. A. s.ning bunday holatlarini kuzatiş uçun t-raning quruq adiabatik (q. Adiabata), nam adiabatik va vertikal gradiyentlaridan foydalaniladi. Adiabatik vertikal yönalişda havoning harakatida balandlik birligiga tögri keladigan t-ra pasayişi t-raning vertikal gradiyenti (u) deb ataladi. Quruq yoki suv buğiga töyinmagan havo bölsa, quruq adiabatik gradent (uo), suv buğiga töyingan nam havoda esa nam adiabatik gradiyent (un) deb yuritiladi.
Q.: Adiabata
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТМОСФЕРА СТРАТИФИКАЦИЯСИ — атмосферада т-ранинг баландлик бўйича тақсимланиши. Қуруқ ёки сув буғига тўйинган ҳавога нисбатан А. с. турғун, беқарор ёки нейтрал бўлиши мумкин. А. с.нинг бундай ҳолатларини кузатиш учун т-ранинг қуруқ адиабатик (қ. Адиабата), нам адиабатик ва вертикал градиентларидан фойдаланилади. Адиабатик вертикал йўналишда ҳавонинг ҳаракатида баландлик бирлигига тўгри келадиган т-ра пасайиши т-ранинг вертикал градиенти (у) деб аталади. Қуруқ ёки сув буғига тўйинмаган ҳаво бўлса, қуруқ адиабатик градент (уо), сув буғига тўйинган нам ҳавода эса нам адиабатик градиент (ун) деб юритилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.