Atrofiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 773–774-b. — ziyouz.com
Atrofiya (yun. atropheo — ozayapman)— töqimalar oziqlanişining buzilişi natijasida a'zolarning kiçrayib, hujayralar sifatiningözgarişi. Fiziologik va patologik A. tafovut qilinadi. Fiziologik A. a'zolar funksiyalarining töxtaşi natijasida röy beradi. Çunonçi organizm ösişdan töxtaganda, ayrisimon bez atrofiyalanib,yoğ töqimasi köpayadi. Odam qarigan sari a'zolar faoliyati susayişi natijasida bezlar va içki a'zolar hajmi kiçrayadi, teri elastikligi yöqolib, ajin paydo böladi. Patologik A.ga turli kasalliklar (sil, ösmalar, za-harlaniş va b.) sabab böladi. Bunda a'zolar hajmi kiçrayadi. A. sabablari yöqotilsa, a'zolar asli holiga qaytişi mumkin, jumladan singan suyak bitgandan söng atrofiyalangan muskullar tiklanib, harakat normallaşadi. A.ning oldi olinmasa, hayot uçun xavf tuğdirişi mumkin, mas, köz nervi A.si körlikka, muskullar Axi falajlikka, jinsiy bezlar Axi jinsiy qobiliyatning susayişi (farzand körmaslikka) sabab böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АТРОФИЯ (юн. atropheo — озаяпман)— тўқималар озиқланишининг бузилиши натижасида аъзоларнинг кичрайиб, ҳужайралар сифатинингўзгариши. Физиологик ва патологик А. тафовут қилинади. Физиологик А. аъзолар функцияларининг тўхташи натижасида рўй беради. Чунончи организм ўсишдан тўхтаганда, айрисимон без атрофияланиб,ёғ тўқимаси кўпаяди. Одам қариган сари аъзолар фаолияти сусайиши натижасида безлар ва ички аъзолар ҳажми кичраяди, тери эластиклиги йўқолиб, ажин пайдо бўлади. Патологик А.га турли касалликлар (сил, ўсмалар, за-ҳарланиш ва б.) сабаб бўлади. Бунда аъзолар ҳажми кичраяди. А. сабаблари йўқотилса, аъзолар асли ҳолига қайтиши мумкин, жумладан синган суяк битгандан сўнг атрофияланган мускуллар тикланиб, ҳаракат нормаллашади. А.нинг олди олинмаса, ҳаёт учун хавф туғдириши мумкин, мас, кўз нерви А.си кўрликка, мускуллар Ахи фалажликка, жинсий безлар Ахи жинсий қобилиятнинг сусайиши (фарзанд кўрмасликка) сабаб бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.