Atsetosirka efir
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 823-b. — ziyouz.com
Atsetosirka efir - atsetosirka kislotaning etil efiri, etilatsetoatsetat. Mol. m. 118,14, xuşböy hidli rangsiz suyuqpik. Qaynaş t-rasi 180,8°, ziçligi 1028 kg/m3. Suvda (14,3% 16,5° da), etanolda, efirda eriydi. Oddiy A. e. (ikkala şakl aralaşmasi) bir vaqtda keton va yenol xossalarini namoyon qiladi. U keton sifatida sianid kislota yoki natriy bisulfatni biriktirib oladi. Yenol sifatida temir xlorid ta'sirida binafşa rangga kiradi, brom eritmasini rangsizlantiradi. Sanoatda etilatsetatga metall hoddagi natriyni ta'sir ettirib olinadi (Klayzen kondensatsiyasi). A. e. amidopirin, antipirin, akrixin, V, vitamin va b. dorilarni sintez qilişda, böyoq i. ç.da, şuningdek oziq-ovqat sanoatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЦЕТОСИРКА ЭФИР - ацетосирка кислотанинг этил эфири, этилацетоацетат. Мол. м. 118,14, хушбўй ҳидли рангсиз суюқпик. Қайнаш т-раси 180,8°, зичлиги 1028 кг/м3. Сувда (14,3% 16,5° да), этанолда, эфирда эрийди. Оддий А. э. (иккала шакл аралашмаси) бир вақтда кетон ва еноль хоссаларини намоён қилади. У кетон сифатида цианид кислота ёки натрий бисульфатни бириктириб олади. Еноль сифатида темир хлорид таъсирида бинафша рангга киради, бром эритмасини рангсизлантиради. Саноатда этилацетатга металл ҳоддаги натрийни таъсир эттириб олинади (Клайзен конденсацияси). А. э. амидопирин, антипирин, акрихин, В, витамин ва б. дориларни синтез қилишда, бўёқ и. ч.да, шунингдек озиқ-овқат саноатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.