Aureliyalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 779-b. — ziyouz.com
Aureliyalar AURELIYALAR, dengiz likopçalari (Aurelia) — ssifomeduzalar sinfi diskomeduzalar turkumiga mansub meduzalar uruği. Tanasi soyabon şaklida, diametri 5—10 sm, ba'zan 40 sm gaça. Soyaboni atrofida juda köp kalta paypaslagiçlari, ular asosida 8 ta statotsistlari joylaşgan. Oğzi soyabonining ostki qismida, kvadrat şaklida. Oğiz atrofidan 4 ta oğiz bölaklari osilib turadi. A.ning şaffof tanasi orqali oşqozon devorida joylaşgan 4 ta qizğiş taqasimon jinsiy bezlari körinib turadi. A. soyaboni devori muskullarining qisqarişi tufayli sekin suzadi. U hayot siklida jinsiy meduza bosqiçini jinssiz polip boskiçi b-n almaştirib turadi. 7 turi ma'lum. Qora, Boltiq, Barens, Oq dengizlarda A. aurita keng tarqalgan, ba'zan suv yuzasida juda köp miqdorda paydo böladi. Uzoq Şarq dengizlarida bu tur b-n birga A. limbata uçraydi. A. baliklarga oziq böladigan mayda plankton organizmlar va baliq çavoklari b-n oziqlanib, baliqçilikka ziyon keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АУРЕЛИЯЛАР, денгиз ликопчалари (Aurelia) — сцифомедузалар синфи дискомедузалар туркумига мансуб медузалар уруғи. Танаси соябон шаклида, диаметри 5—10 см, баъзан 40 см гача. Соябони атрофида жуда кўп калта пайпаслагичлари, улар асосида 8 та статоцистлари жойлашган. Оғзи соябонининг остки қисмида, квадрат шаклида. Оғиз атрофидан 4 та оғиз бўлаклари осилиб туради. А.нинг шаффоф танаси орқали ошқозон деворида жойлашган 4 та қизғиш тақасимон жинсий безлари кўриниб туради. А. соябони девори мускулларининг қисқариши туфайли секин сузади. У ҳаёт циклида жинсий медуза босқичини жинссиз полип боскичи б-н алмаштириб туради. 7 тури маълум. Қора, Болтиқ, Баренц, Оқ денгизларда A. aurita кенг тарқалган, баъзан сув юзасида жуда кўп миқдорда пайдо бўлади. Узоқ Шарқ денгизларида бу тур б-н бирга A. limbata учрайди. А. баликларга озиқ бўладиган майда планктон организмлар ва балиқ чавоклари б-н озиқланиб, балиқчиликка зиён келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.