Auripigment
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 779-b. — ziyouz.com
Auripigment (lot. aurum — oltin va pigmentum — böyoq) — mineral. Mişyak sulfidi — As2Sr Tarkibida 61% As va 39% S bor. Qattiqligi 1,5—2. S. oğ. 3,4—3,5. Rangi oltinsimon-sariq, töqsariq, ba'zan qönğir. Yoğsimon, yaltiroq, yumşoq. A. epitermal konlar uçun xos bölib, realgar AsS, antimonit Sb2S3, oltin va b. minerallar b-n hamda qaynoq mineral buloqlar çökindilarida uçraydi. Bundan taşqari, A. vulkan oğizlarida, çökindi temir konlarida ham böladi. Şoh araği (ötkir kislotalar aralaşmasi) va işqorda eriydi. Qizdirilsa rangi qizaradi. Elektr ötkazmaydi, diamagnit. A. asosan uç oksidli mişyak As2O3 i.ç. uçun yoki sariq böyoq olişda va könçilik sanoatida terilarni oşlaşda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АУРИПИГМЕНТ (лот. aurum — олтин ва pigmentum — бўёқ) — минерал. Мишьяк сульфиди — As2Sr Таркибида 61% As ва 39% S бор. Қаттиқлиги 1,5—2. С. oғ. 3,4—3,5. Ранги олтинсимон-сариқ, тўқсариқ, баъзан қўнғир. Ёғсимон, ялтироқ, юмшоқ. А. эпитермал конлар учун хос бўлиб, реальгар AsS, антимонит Sb2S3, олтин ва б. минераллар б-н ҳамда қайноқ минерал булоқлар чўкиндиларида учрайди. Бундан ташқари, А. вулкан оғизларида, чўкинди темир конларида ҳам бўлади. Шоҳ арағи (ўткир кислоталар аралашмаси) ва ишқорда эрийди. Қиздирилса ранги қизаради. Электр ўтказмайди, диамагнит. А. асосан уч оксидли мишьяк As2O3 и.ч. учун ёки сариқ бўёқ олишда ва кўнчилик саноатида териларни ошлашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.