Austenit
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 780-b. — ziyouz.com
Austenit — temir-uglerod qotişmalarining tarkibiy tuzilmalaridan biri. uglerodning u-temirdagi qattiq eritmasi. Ingliz tadqiqotçisi R. Austen (1843—1902) nomiga qöyilgan. Uglerodli pölatlarda A. odatda 727° dan (kritik nuqtadan) yuqori t-radagina barqaror böladi, ammo asta-sekin sovitib borilsa, t-ra 727° ga yetganda ferrit va sementitga, ya'ni perlitga parçalanadi. A.ning kristall panjarasi qirralari markazlaşgan kub, panjara parametrlari A. tarkibidagi uglerod miqdoriga qarab özgaradi va 3,63 dan 3,68 A gaça böladi. 1147° da u-temirda eng köp miqdorda (2,14%) uglerod eriydi, binobarin, şu t-rada A. tarkibida 2,14% uglerod böladi. T-ra pasaygan sari, A. tarkibidagi uglerod miqdori kamaya borib, 727°da 0,8% ni taşkil etadi. A. yumşoq va plastikdir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АУСТЕНИТ — темир-углерод қотишмаларининг таркибий тузилмаларидан бири. углероднинг у-темирдаги қаттиқ эритмаси. Инглиз тадқиқотчиси Р. Аустен (1843—1902) номига қўйилган. Углеродли пўлатларда А. одатда 727° дан (критик нуқтадан) юқори т-радагина барқарор бўлади, аммо аста-секин совитиб борилса, т-ра 727° га етганда феррит ва цементитга, яъни перлитга парчаланади. А.нинг кристалл панжараси қирралари марказлашган куб, панжара параметрлари А. таркибидаги углерод миқдорига қараб ўзгаради ва 3,63 дан 3,68 А гача бўлади. 1147° да у-темирда энг кўп миқдорда (2,14%) углерод эрийди, бинобарин, шу т-рада А. таркибида 2,14% углерод бўлади. Т-ра пасайган сари, А. таркибидаги углерод миқдори камая бориб, 727°да 0,8% ни ташкил этади. А. юмшоқ ва пластикдир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.