Avazxon
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79-b. — ziyouz.com
Avazxon — «Göröğli» turkumi dostonlaridagi yetakçi obrazlardan biri. Turkumga kiruvçi «Avazxon», «Gulqizoy», «Intizor», «Malika ayyor», «Maşriqo», «Zulfizar», «Bötaköz», «Qunduz bilan Yulduz», «Sarvinoz», «Balogardon», «Avazning arazi» kabi dostonlarning boş qahramoni. «Avazxon» dostonida tasvirlanişiça, A.ning otasi gurjistonlik Bulduruq qassob, onasi çambillik Guloyim. A. yoşligidan Xunxorşoh saroyida xizmat qiladi. Uning ovozasini eşitgan befarzand Göröğli hiyla b-n Çambilga olib keladi va xaloyiq örtasida qöliga ilik berib, qad. an'anaga köra, öziga öğil qilib oladi. Turkumning Xorazm nakliga köra, u vayangonlik. Boşqa dostonlarda A.ning özga mamlakatlarga safari, bu safarlar davomida özga yurt gözallarini Çambilga olib kelişi turli-tuman sarguzaştli voqealar girdobida juda ham qiziqarli tasvirlanadi. A. dostonlarda bosqinçi duşmanlarga qarşi mardonavor kuraşgan, el-yurt xizmatiga doimo tayyor turgan, ma'naviy yetuk botir sifatida kuylanadi. Asrab olgan otasi Göröğliga, Çambil yurtiga sodiq va sadoqatli farzand, eng qiyin vazifalarni uz buyniga ola olgan jasoratli alp sifatida uluğlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВАЗХОН — «Гўрўғли» туркуми достонларидаги етакчи образлардан бири. Туркумга кирувчи «Авазхон», «Гулқизой», «Интизор», «Малика айёр», «Машриқо», «Зулфизар», «Бўтакўз», «Қундуз билан Юлдуз», «Сарвиноз», «Балогардон», «Авазнинг арази» каби достонларнинг бош қаҳрамони. «Авазхон» достонида тасвирланишича, А.нинг отаси гуржистонлик Булдуруқ қассоб, онаси чамбиллик Гулойим. А. ёшлигидан Хунхоршоҳ саройида хизмат қилади. Унинг овозасини эшитган бефарзанд Гўрўғли ҳийла б-н Чамбилга олиб келади ва халойиқ ўртасида қўлига илик бериб, қад. анъанага кўра, ўзига ўғил қилиб олади. Туркумнинг Хоразм наклига кўра, у ваянгонлик. Бошқа достонларда А.нинг ўзга мамлакатларга сафари, бу сафарлар давомида ўзга юрт гўзалларини Чамбилга олиб келиши турли-туман саргузаштли воқеалар гирдобида жуда ҳам қизиқарли тасвирланади. А. достонларда босқинчи душманларга қарши мардонавор курашган, эл-юрт хизматига доимо тайёр турган, маънавий етук ботир сифатида куйланади. Асраб олган отаси Гўрўғлига, Чамбил юртига содиқ ва садоқатли фарзанд, энг қийин вазифаларни уз буйнига ола олган жасоратли алп сифатида улуғланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.