Aviatsiya astronomiyasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 94-b. — ziyouz.com
Aviatsiya astronomiyasi - amaliy astronomiya bölimi. Asosan, samolyotning vaziyatini va harakat yönalişini aniqlaş b-n şuğullanadi. Uçiş paytida maxsus asbob (sekstant) yordamida samolyotdan körinayotgan osmon yoritqiçlarining balandligi va kuzatiş vaqti aniqlanadi. Har bir kuzatiş maxsus hisoblaş yöli b-n vaziyat çiziğini aniqlaş va xaritaga tuşiriş imkonini beradi. Samolyotning vaziyati ikkita vaziyat.çizigining kesişgan nuqtasida bölib, bir neça kilometr aniqlikda topiladi. Agar osmon yoritqiçining balandligini ölçaş paytida samolyot Yerdagi biror aniq möljal (daryo, okean qirğoği va b.) yoki radiopelengator çiziğida bölsa, uning koordinatalarini bitta vaziyat çiziği yordamida ham aniqlaş mumkin. Hozir A.a. usullari ayrim masalalarni hal qilişda qöllanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВИАЦИЯ АСТРОНОМИЯСИ - амалий астрономия бўлими. Асосан, самолётнинг вазиятини ва ҳаракат йўналишини аниқлаш б-н шуғулланади. Учиш пайтида махсус асбоб (секстант) ёрдамида самолётдан кўринаётган осмон ёритқичларининг баландлиги ва кузатиш вақти аниқланади. Ҳар бир кузатиш махсус ҳисоблаш йўли б-н вазият чизиғини аниқлаш ва харитага тушириш имконини беради. Самолётнинг вазияти иккита вазият.чизигининг кесишган нуқтасида бўлиб, бир неча километр аниқликда топилади. Агар осмон ёритқичининг баландлигини ўлчаш пайтида самолёт Ердаги бирор аниқ мўлжал (дарё, океан қирғоғи ва б.) ёки радиопеленгатор чизиғида бўлса, унинг координаталарини битта вазият чизиғи ёрдамида ҳам аниқлаш мумкин. Ҳозир А.а. усуллари айрим масалаларни ҳал қилишда қўлланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.