Avrangzeb
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com
Avrangzeb AVRANGZEB, Olamgir (asl ismi Muhyiddin Muhammad) (1618—1707 y. mart, Ahmadobod) — Hindiston podşosi (1658—1707), boburiylar sulolasidan, Şoh Jahonning uçinçi öğli, Zebunniso begimning otasi. Onasi — Mumtoz Mahal nomi b-n maşhur bölgan Arjumand Bonubegim. A. inisi Murodbaxş b-n ittifoq tuzib, Dehlida taxtni egallagan (1658). A. podşolik yerlarini qöşni xonliklar — Bijapur va Golkonda hisobiga kengaytirdi (1686—87). Lekin soliqlarning köpayişi, hindlarning davlat işlaridan uzoqlaştirilişi, butxonalar mol-mulkining musodara qilinişi, hindlar orasida islomni joriy ettiriş jarayoni natijasida mamlakatda ğalayonlar kötarilib turdi (Maxaraştra, Panjob, Dehli — Agra viloyatlarida). Şivaji (1630—80) boşçiligidagi kuraş natijasida Maxaraştra alohida xonlik bölib ajraldi (1674). A.ning hukmdorlik davrida Jan. Hindiston bir neça xonliklarga bölinib ketdi. Bu esa Hindistonda boburiylar saltanatining yemirilişini boşlab berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВРАНГЗЕБ, Оламгир (асл исми Муҳйиддин Муҳаммад) (1618—1707 й. март, Аҳмадобод) — Ҳиндистон подшоси (1658—1707), бобурийлар сулоласидан, Шоҳ Жаҳоннинг учинчи ўғли, Зебуннисо бегимнинг отаси. Онаси — Мумтоз Маҳал номи б-н машҳур бўлган Аржуманд Бонубегим. А. иниси Муродбахш б-н иттифоқ тузиб, Деҳлида тахтни эгаллаган (1658). А. подшолик ерларини қўшни хонликлар — Бижапур ва Голконда ҳисобига кенгайтирди (1686—87). Лекин солиқларнинг кўпайиши, ҳиндларнинг давлат ишларидан узоқлаштирилиши, бутхоналар мол-мулкининг мусодара қилиниши, ҳиндлар орасида исломни жорий эттириш жараёни натижасида мамлакатда ғалаёнлар кўтарилиб турди (Махараштра, Панжоб, Деҳли — Агра вилоятларида). Шиважи (1630—80) бошчилигидаги кураш натижасида Махараштра алоҳида хонлик бўлиб ажралди (1674). А.нинг ҳукмдорлик даврида Жан. Ҳиндистон бир неча хонликларга бўлиниб кетди. Бу эса Ҳиндистонда бобурийлар салтанатининг емирилишини бошлаб берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.