Avstriya-Vengriya imperiyasi

Avstriya-Vengriya imperiyasi — Avstriya va Vengriyaning hukmron sinflari örtasidagi bitim asosida 1867 y.da Avstriya imperiyasini qayta tuziş natijasida taşkil topgan dualistik (birlaşgan ikki davlatli) monarxiya. Bu monarxiya: Avstriya (Sisleytaniya) va Vengriya qirolligi (Transleytaniya)dan taşkil topdi. Avstriya tarkibiga Çexiya, Moraviya, Galitsiya, Bukovina va b. yerlar, Vengriya qirolligiga Slovakiya, Xorvatiya, Transilvaniya va b. yerlar kirdi. Öşa yili yangi konstitutsiya qabul qilindi. A.-V.i. hokimiyatini Avstriya im-peratori boşqardi (u Vengriya qiroli degan unvonga ham ega edi). Imperator hokimiyati rasman Avstriyada reyxstag, Vengriyada seym tomonidan çeklandi. Butun imperiya böyiça uç ministrlik: 1) taşqi işlar; 2) harbiy va dengiz; 3) moliya ministrliklari taşkil etildi. Harbiy va dengiz hamda moliya ministrliklari imperiyaning har ikki qismida ham mavjud edi. Boşqa ministrliklar Avstriyada ham, Vengriyada ham mustaqil iş yuritgan. 1867 y. bitimiga binoan, Vengriya öz parlamentiga, ministrliklariga, siyosiy va ma'muriy muxtoriyatga ega böldi. 1-jahon uruşida A.-V.i.ning mağlubiyati va milliy ozodlik kuraşlari natijasida 1918 y.ning oxirida A.-V.i. parçalanib ketdi. A.- V.i. örnida Avstriya, Vengriya, Çexoslovakiya davlatlari tuzildi, hududning bir qismi esa Yugoslaviya, Ruminiya va Polşa tarkibiga kiritildi.