Avtogenez
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 120-b. — ziyouz.com
Avtogenez (avto... va yun. genesis - tuğiliş, paydo böliş) — evolyutsion ta'limotdagi idealistik konsepsiya. A. ta'limotiga binoan evolyutsiya organizmlarning dastlabki içki potensial imkoniyatlari asosida yuz beradigan, oldindan belgilab qöyilgan jarayondan iborat. A. organizmlarning tarixiy va individual rivojlanişini faqat içki, avtonom omillar ta'siri deb tuşuntiradi. J. B. Lamarkning gradatsiya, G. Osbornning aristogenez, E. Kopning batmogenez, T. Eymerning ortogenez, L. S. Bergning nomogenez nazariyalari avtogenetik xususiyatlarga ega. A. ta'limotining tarafdorlari evolyutsiyaning avtogenetik mohiyatini isboti tariqasida evolyutsiyadagi parallelizm va konvergensiya hodisalarini dalil qilib körsatişadi. A. ektogenezga qarşi qöyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВТОГЕНЕЗ (авто... ва юн. genesis - туғилиш, пайдо бўлиш) — эволюцион таълимотдаги идеалистик концепция. А. таълимотига биноан эволюция организмларнинг дастлабки ички потенциал имкониятлари асосида юз берадиган, олдиндан белгилаб қўйилган жараёндан иборат. А. организмларнинг тарихий ва индивидуал ривожланишини фақат ички, автоном омиллар таъсири деб тушунтиради. Ж. Б. Ламаркнинг градация, Г. Осборннинг аристогенез, Э. Копнинг батмогенез, Т. Эймернинг ортогенез, Л. С. Бергнинг номогенез назариялари автогенетик хусусиятларга эга. А. таълимотининг тарафдорлари эволюциянинг автогенетик моҳиятини исботи тариқасида эволюциядаги параллелизм ва конвергенция ҳодисаларини далил қилиб кўрсатишади. А. эктогенезга қарши қўйилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.