Avtomat pölati
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 123-b. — ziyouz.com
Avtomat pölati — metall kesuvçi tezkor avtomat stanoklarda kesib işlaş uçun möljallangan pölat. Tarkibida oltingugurt va fosfor boşqa pölatlardagidan köproq böladi. A.p. tarkibi: 0,08—0,45% uglerod, 0,15— 0,35% kremniy, 0,6—1,55% marganets, 0,08—0,30% oltingugurt, 0,05—0,16% fosfordan iborat. A.p. kesiş vaqtida qisqa, oson sinuvçan va buyum sirtidan darhol ajralib ketadigan qirindi hosil qiladi. Pölatni ana şunday xossali qiliş uçun u oltingugurt b-n, köpinça esa oltingugurt va fosfor b-n legirlanadi (q. Legirlangan pölat). A.p. Avtomat liniya (silindrik tişli ğildiraklarga işlov beriş): a) umumiy körinişi; b) texnologik jarayon: 1—zagotovka; 2—birinçi tokarli işlovi; 3—ikkinçi tokarlik işlovi; 4—sidiriş; 5—tozalab işlov beriş; 6—bunker; 9—şevronlaş; 10—tayyor bölgan tişli ğildirak (şesternya).
A.p. çiviq körinişida işlab çikariladi. Undan bolt, gayka, vint va h.k., avtomobillar, asboblarning ba'zi detallari va b.tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВТОМАТ ПЎЛАТИ — металл кесувчи тезкор автомат станокларда кесиб ишлаш учун мўлжалланган пўлат. Таркибида олтингугурт ва фосфор бошқа пўлатлардагидан кўпроқ бўлади. А.п. таркиби: 0,08—0,45% углерод, 0,15— 0,35% кремний, 0,6—1,55% марганец, 0,08—0,30% олтингугурт, 0,05—0,16% фосфордан иборат. А.п. кесиш вақтида қисқа, осон синувчан ва буюм сиртидан дарҳол ажралиб кетадиган қиринди ҳосил қилади. Пўлатни ана шундай хоссали қилиш учун у олтингугурт б-н, кўпинча эса олтингугурт ва фосфор б-н легирланади (қ. Легирланган пўлат). А.п. Автомат линия (цилиндрик тишли ғилдиракларга ишлов бериш): а) умумий кўриниши; б) технологик жараён: 1—заготовка; 2—биринчи токарли ишлови; 3—иккинчи токарлик ишлови; 4—сидириш; 5—тозалаб ишлов бериш; 6—бункер; 9—шевронлаш; 10—тайёр бўлган тишли ғилдирак (шестерня).
А.п. чивиқ кўринишида ишлаб чикарилади. Ундан болт, гайка, винт ва ҳ.к., автомобиллар, асбобларнинг баъзи деталлари ва б.тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.