Avtomat qurol
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126-b. — ziyouz.com
Avtomat qurol — öq otiş quroli. U öq (snaryad) otilganda hosil bölgan porox gazining quvvati b-n öz-özidan öqlanib otilgani uçun şunday ataladi. U uzluksiz va yakka öq otiş imkonini beradi. Faqat qayta öqlanişi avtomatlaşgan qurol yarim A.q. deb ataladi. A.q. 19-a. 2-yarmida paydo böldi. Quyidagi turlarga bölinadi: 1) avtomat pistoletlar — yaqin masofa (50 m)ga öq otadigan qurollar; 2) pistolet-pulemyotlar — 300 m gaça masofadagi nişonga zarba beruvçi qurollar. 3) özi öqlanuvçi va özi otiluvçi avtomat miltiqlar — 600 m ga qadar masofadagi nişonga bittalab otiş uçun möljallangan. Öq bittalab otilganda minutiga 25—30 öq otiş mumkin; 4) qöl pulemyotlari — 800 m masofadagi nişonga otişga möljallangan qurollar. Bittalab minutiga 120 donaga qadar öq otiş mumkin; 5) stanokli pulemyotlar —1000 m va undan uzoq, (2—2,5 km) masofadagi nişonga zarba beriş uçun işlatiladigan kuçli qurollar. Minutiga 250 ga qadar öqotadi. Stanokli pulemyotlar pastroq uçuvçi duşman samolyotlariga ham zarba bera oladi: 6) yirik kalibrli pulemyot (odatda, kalibri 12,7—15 mm) — tank va samolyotlarga örnatiladigan qurol, havodagi nişonlarga zarba beriş, yengil zirh b-n qoplangan nişonlarga qarşi kuraşiş uçun möljallangan qurol; 7) avtomat töp (kalibri 20 mm va undan katta) — asosan havodagi nişonlarga zarba beriş uçun tank va samolyotlarga örnatiladigan qurol.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВТОМАТ ҚУРОЛ — ўқ отиш қуроли. У ўқ (снаряд) отилганда ҳосил бўлган порох газининг қуввати б-н ўз-ўзидан ўқланиб отилгани учун шундай аталади. У узлуксиз ва якка ўқ отиш имконини беради. Фақат қайта ўқланиши автоматлашган қурол ярим А.қ. деб аталади. А.қ. 19-а. 2-ярмида пайдо бўлди. Қуйидаги турларга бўлинади: 1) автомат пистолетлар — яқин масофа (50 м)га ўқ отадиган қуроллар; 2) пистолет-пулемётлар — 300 м гача масофадаги нишонга зарба берувчи қуроллар. 3) ўзи ўқланувчи ва ўзи отилувчи автомат милтиқлар — 600 м га қадар масофадаги нишонга битталаб отиш учун мўлжалланган. Ўқ битталаб отилганда минутига 25—30 ўқ отиш мумкин; 4) қўл пулемётлари — 800 м масофадаги нишонга отишга мўлжалланган қуроллар. Битталаб минутига 120 донага қадар ўқ отиш мумкин; 5) станокли пулемётлар —1000 м ва ундан узоқ, (2—2,5 км) масофадаги нишонга зарба бериш учун ишлатиладиган кучли қуроллар. Минутига 250 га қадар ўқотади. Станокли пулемётлар пастроқ учувчи душман самолётларига ҳам зарба бера олади: 6) йирик калибрли пулемёт (одатда, калибри 12,7—15 мм) — танк ва самолётларга ўрнатиладиган қурол, ҳаводаги нишонларга зарба бериш, енгил зирҳ б-н қопланган нишонларга қарши курашиш учун мўлжалланган қурол; 7) автомат тўп (калибри 20 мм ва ундан катта) — асосан ҳаводаги нишонларга зарба бериш учун танк ва самолётларга ўрнатиладиган қурол.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.