Avtomatlaştirilgan kutubxona
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129–130-b. — ziyouz.com
Avtomatlaştirilgan kutubxona — özaro boğlangan kompyuterlaşgan avtomatik tizim. Asosiy vazifalari: kutubxonadagi barça kitoblar, jurnallar va b. hujjatlarni töla qayd qiliş; klassifikator böyiça indekslar qöyiş; bibliografik qidiriş; tanlab olingan kmtoblarming referatlarini körib çiqiş; kutubxonaga a'zo bölganlarni röyxatga oliş; buyurtmalarni röyxatlaştiriş; katalog va kartoçkalarni hamda qayta röyxatga oliş varaqalarini bosmadan çiqariş, kitoblarni abonentlarga beriş va qabul qilişni qayd qiliş, muddatlarni çözib beriş; moliyaviy hisobotlar; yangi kitoblarni röyxatga oliş va holatini kuzatiş; markazlaştirilgan buyurtmalar beriş; kutubxonaga tuşgan hujjatlarni doimo kuzatib boriş va b. A.k.da elektron kataloglarni tuziş va yaratiş dastlabki qadam bölişi zarur. Bu vazifalarni bajariş uçun A.k. ma'lumotlar bazasi kamida 1 mln. yozma ma'lumotga möljallangan bölişi kerak.
A.k.da bir-biri b-n boğlangan kompyuterlar tizimidan foydalaniladi. A.k.ning içki kompyuter tizimi boşqa şahar va davlatlarning öxşaş kutubxonalariga aloqa zanjirlari orqali boğlanadi. Natijada yangi axborotlarni tezkor usullarda uzatiş, qabul qilib oliş, saqlaş va ularga işlov beriş imkoni mavjud böladi. A.k.da elektron kataloglar; turli sohalarga doir axborot bazalari va banklari; elektron kataloglarning bosma körinişida tayyorlangan analoglari; har oyda va yil çoragida çiqariladigan sohalararo adabiyotlar körsatkiçi; maxsus elektron jurnallar va b. taşkil qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН КУТУБХОНА — ўзаро боғланган компьютерлашган автоматик тизим. Асосий вазифалари: кутубхонадаги барча китоблар, журналлар ва б. ҳужжатларни тўла қайд қилиш; классификатор бўйича индекслар қўйиш; библиографик қидириш; танлаб олинган кмтобларминг рефератларини кўриб чиқиш; кутубхонага аъзо бўлганларни рўйхатга олиш; буюртмаларни рўйхатлаштириш; каталог ва карточкаларни ҳамда қайта рўйхатга олиш варақаларини босмадан чиқариш, китобларни абонентларга бериш ва қабул қилишни қайд қилиш, муддатларни чўзиб бериш; молиявий ҳисоботлар; янги китобларни рўйхатга олиш ва ҳолатини кузатиш; марказлаштирилган буюртмалар бериш; кутубхонага тушган ҳужжатларни доимо кузатиб бориш ва б. А.к.да электрон каталогларни тузиш ва яратиш дастлабки қадам бўлиши зарур. Бу вазифаларни бажариш учун А.к. маълумотлар базаси камида 1 млн. ёзма маълумотга мўлжалланган бўлиши керак.
А.к.да бир-бири б-н боғланган компьютерлар тизимидан фойдаланилади. А.к.нинг ички компьютер тизими бошқа шаҳар ва давлатларнинг ўхшаш кутубхоналарига алоқа занжирлари орқали боғланади. Натижада янги ахборотларни тезкор усулларда узатиш, қабул қилиб олиш, сақлаш ва уларга ишлов бериш имкони мавжуд бўлади. А.к.да электрон каталоглар; турли соҳаларга доир ахборот базалари ва банклари; электрон каталогларнинг босма кўринишида тайёрланган аналоглари; ҳар ойда ва йил чорагида чиқариладиган соҳалараро адабиётлар кўрсаткичи; махсус электрон журналлар ва б. ташкил қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.