Avtoxtonlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 143-b. — ziyouz.com
Avtoxtonlar (yun. autochthones — mahalliy, jaydari), aborigenlar — bir joyda evolyutsiya jarayonida paydo bölgan mahalliy organizmlar. A. paydo bölgan joyni ular kelib çiqqan markaz yoki makon deyiladi. A. tur, kenja tur, turkum yoki uruğ kabi taksonomik birliklardan iborat bölişi mumkin. Organizmning bir tizimdagi darajasi qançalik quyi va areali tor bölsa, uning avtoxton ekanligiga va zamonaviy areali uning makoni ekanligiga şunçalik köp işonç hosil böladi. Hayvonlardan taroqbarmoq, qöşoyoq va suğur, ösimliklardan darmana, tovsağiz Markaziy Osiyo uçun A.dir. A. b-n endemik tuşunçasi, köpinça, bir kelişi mumkin. Mac, Kaspiy tyuleni Kaspiy dengizi uçun ham endemik, ham avtoxtondir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВТОХТОНЛАР (юн. autochthones — маҳаллий, жайдари), аборигенлар — бир жойда эволюция жараёнида пайдо бўлган маҳаллий организмлар. А. пайдо бўлган жойни улар келиб чиққан марказ ёки макон дейилади. А. тур, кенжа тур, туркум ёки уруғ каби таксономик бирликлардан иборат бўлиши мумкин. Организмнинг бир тизимдаги даражаси қанчалик қуйи ва ареали тор бўлса, унинг автохтон эканлигига ва замонавий ареали унинг макони эканлигига шунчалик кўп ишонч ҳосил бўлади. Ҳайвонлардан тароқбармоқ, қўшоёқ ва суғур, ўсимликлардан дармана, товсағиз Марказий Осиё учун А.дир. А. б-н эндемик тушунчаси, кўпинча, бир келиши мумкин. Mac, Каспий тюлени Каспий денгизи учун ҳам эндемик, ҳам автохтондир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.