Avunkulat
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
Avunkulat (lot. avunculus — toğa) — ibtidoiy jamiyatda toğa va jiyanlar örtasidagi qavm-qarindoşlik munosabatlari. Patriarxat davrida farzandlarning ona uruği b-n qarindoşlik aloqalari saqlangan. A.ga binoan toğa öz jiyanining eng yaqin himoyaçisi, jiyanlar esa öz togasining yordamçilari hisoblangan. Jiyan öz togasining mulkiga voris bölişi yoki öz mulkini unga meros krldirişi mumkin bölgan. Toğa öz jiyanini uylantiriş yoki erga berişda muhim rol öynagan. A.ning ayrim körinişlari bizgaça yetib kelgan. Özbekistonning ba'zi joylarida (qipçoq-özbeklarda) şunday hollar uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВУНКУЛАТ (лот. avunculus — тоға) — ибтидоий жамиятда тоға ва жиянлар ўртасидаги қавм-қариндошлик муносабатлари. Патриархат даврида фарзандларнинг она уруғи б-н қариндошлик алоқалари сақланган. А.га биноан тоға ўз жиянининг энг яқин ҳимоячиси, жиянлар эса ўз тогасининг ёрдамчилари ҳисобланган. Жиян ўз тогасининг мулкига ворис бўлиши ёки ўз мулкини унга мерос крлдириши мумкин бўлган. Тоға ўз жиянини уйлантириш ёки эрга беришда муҳим роль ўйнаган. А.нинг айрим кўринишлари бизгача етиб келган. Ўзбекистоннинг баъзи жойларида (қипчоқ-ўзбекларда) шундай ҳоллар учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.