Avval adirlari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 82-b. — ziyouz.com
Avval adirlari - Farğona viloyati Farğona tumanidagi bir-biriga parallel ikki qator qir. Ularni 6 km kenglikdagi vodiy ajratib turadi. Şim. qir şim.-şarqqa 10—12 km çözilgan, eni 2,5—3 km. Mutlaqbal. 600 m, eng baland joyi 680 m. Jan. qir şarqda Möyon adirlariga tutaşib ketadi, uz. 8 km, eni 4 km, eng baland joyi 923 m. Adirlar, asosan, törtlamçi davrning şağal toşli jinslaridan tarkib topgan va eng yangi tektonik harakatlar natijasida kötarilgan. Yuzasi yassi, jan.yon bağri tik, şim. yon bağri qiyalanib borib keng tekislik hosil qiladi. Soylar adirlarni bölib-bölib yuborgan. A. a. neft va yer osti suvlariga boy, tipik böz tuproqlarda efemerlar va efemeroidlar, ba'zan şuvoq tarqalgan. Adirlarning ayrim joylari lalmi va suğorma dehqonçilikda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВВАЛ АДИРЛАРИ - Фарғона вилояти Фарғона туманидаги бир-бирига параллел икки қатор қир. Уларни 6 км кенгликдаги водий ажратиб туради. Шим. қир шим.-шарққа 10—12 км чўзилган, эни 2,5—3 км. Мутлақбал. 600 м, энг баланд жойи 680 м. Жан. қир шарқда Мўён адирларига туташиб кетади, уз. 8 км, эни 4 км, энг баланд жойи 923 м. Адирлар, асосан, тўртламчи даврнинг шағал тошли жинсларидан таркиб топган ва энг янги тектоник ҳаракатлар натижасида кўтарилган. Юзаси ясси, жан.ён бағри тик, шим. ён бағри қияланиб бориб кенг текислик ҳосил қилади. Сойлар адирларни бўлиб-бўлиб юборган. А. а. нефть ва ер ости сувларига бой, типик бўз тупроқларда эфемерлар ва эфемероидлар, баъзан шувоқ тарқалган. Адирларнинг айрим жойлари лалми ва суғорма деҳқончиликда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.