Axey ittifoqi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 813-b. — ziyouz.com
Axey ittifoqi (mil. av. 280- 146) — Peloponnesda mil. av. 280 y.da taşkil topgan yunon şahar-davlatlari uyuşmasi. U Makedoniyadagi şahar kambağallariga va qullarga qarşi kuraşişni maqsad qilib olgan. Axey viloyatida taşkil topib, keyinroq uning hamma yeriga tarqalgan. Mil. av. 251 y.ga kelib ittifoqqa Sikion ham qöşildi. Strateg Arat davrida A. i.ga Korinf, Argos, Megara va b. şaharlar ham a'zo bölgan. Ittifoqqa kirgan jamoalar içki muxtoriyatdan foydalangan. Oliy hokimiyat ittifoqçi fuqarolarning majlisiga topşirilgan. Bu majlis axeylarning qad. diniy markazi Egion ş.da yiliga 2 marta çaqirilib turilgan. Majlis muhim masalalarni hal qiliş b-n birga yuqori mansabdorlarni saylagan. Biroq A. i.ga Sparta, Elida va Messeniyaning kirişi Rimni xavotirga solgan, Rim A. i. işiga faol aralaşa boşlagan, bu esa A. i.ning qarşiligiga duç kelgan. Mil. av. 146 y.da Rim Yunonistonni bosib olganidan keyin A. i. tarqatib yuborilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АХЕЙ ИТТИФОҚИ (мил. ав. 280- 146) — Пелопоннесда мил. ав. 280 й.да ташкил топган юнон шаҳар-давлатлари уюшмаси. У Македониядаги шаҳар камбағалларига ва қулларга қарши курашишни мақсад қилиб олган. Ахей вилоятида ташкил топиб, кейинроқ унинг ҳамма ерига тарқалган. Мил. ав. 251 й.га келиб иттифоққа Сикион ҳам қўшилди. Стратег Арат даврида А. и.га Коринф, Аргос, Мегара ва б. шаҳарлар ҳам аъзо бўлган. Иттифоққа кирган жамоалар ички мухториятдан фойдаланган. Олий ҳокимият иттифоқчи фуқароларнинг мажлисига топширилган. Бу мажлис ахейларнинг қад. диний маркази Эгион ш.да йилига 2 марта чақирилиб турилган. Мажлис муҳим масалаларни ҳал қилиш б-н бирга юқори мансабдорларни сайлаган. Бироқ А. и.га Спарта, Элида ва Мессениянинг кириши Римни хавотирга солган, Рим А. и. ишига фаол аралаша бошлаган, бу эса А. и.нинг қаршилигига дуч келган. Мил. ав. 146 й.да Рим Юнонистонни босиб олганидан кейин А. и. тарқатиб юборилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.