Axiliya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 814-b. — ziyouz.com
Axiliya (yun. a — inkor quşimçasi va chylos — şira) — ovqat hazm qiliş suyuqliklari bölmasligi me'da A.si— me'da şirasining yöq bölişi, me'dada xlorid kislota va fermentlar işlab çikarilmasligi; pankreatik A. — me'da osti bezi taşqi sekretsiyasining hosil bölmasligi. A. me'da va b. a'zolarning kasalliklari natijasida, mas, me'da bezlari atrofiyasi (organik A.) yoki oğir ruhiy keçinmalar, me'da bezlari nerviga zararli moddalar ta'sir qilişi oqibatida me'da hazm faoliyatining zaiflaşişi sababli (funksional A.) ruy beradi. A. zörayganda ovqat hazm bölişi qiyinlaşadi, xususan göşt va oqsilli ovqatlar yeyilganda me'dada hazm bölmay, içakka ötadi, natijada içakka zör kelib, uning işi özgaradi (iç dam bölib, oğrib turadi, iç suradi va h. k.). A.da bemorlarga me'da şirasi, xlorid kislota, pepsin, vitamin S (meva va sabzavot şarbati, na'matak, qora smorodina damlamasi), vitamin V,, B2 (nuxat, jigar preparatlari — ekstrakt, kampolon) beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АХИЛИЯ (юн. а — инкор қушимчаси ва chylos — шира) — овқат ҳазм қилиш суюқликлари бўлмаслиги меъда А.си— меъда ширасининг йўқ бўлиши, меъдада хлорид кислота ва ферментлар ишлаб чикарилмаслиги; панкреатик А. — меъда ости бези ташқи секрециясининг ҳосил бўлмаслиги. А. меъда ва б. аъзоларнинг касалликлари натижасида, мас, меъда безлари атрофияси (органик А.) ёки оғир руҳий кечинмалар, меъда безлари нервига зарарли моддалар таъсир қилиши оқибатида меъда ҳазм фаолиятининг заифлашиши сабабли (функционал А.) руй беради. А. зўрайганда овқат ҳазм бўлиши қийинлашади, хусусан гўшт ва оқсилли овқатлар ейилганда меъдада ҳазм бўлмай, ичакка ўтади, натижада ичакка зўр келиб, унинг иши ўзгаради (ич дам бўлиб, оғриб туради, ич суради ва ҳ. к.). А.да беморларга меъда шираси, хлорид кислота, пепсин, витамин С (мева ва сабзавот шарбати, наъматак, қора смородина дамламаси), витамин В,, В2 (нухат, жигар препаратлари — экстракт, камполон) берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.