Axmatova
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 817-b. — ziyouz.com
Axmatova (taxallusi; haqiqiy fam. Gorenko Anna Andreyevna) (1889.11.6, Odessa— 1966.5.3, Moskva viloyati Domodedovo ş.; Sankt-Peterburgda dafn etilgan) — rus şoirasi. 1910 y.dan asosan Peterburgda yaşagan. Birinçi şe'rlar kitobi «Oqşom» 1910 y.da çiqqan. «Tasbeh» (1914), «Oqgala» (1917), «Bargizub» (1921) va b. kitoblaridagi şe'rlarida lirik keçinmalar, tanholik tuyğulari ifodalangan. Inqilobiy voqeliqdan uzoq bölsada, A. bari bir muhojirlarni, ya'ni vatangado kişilarni qoralab şe'rlar yozadi («Men öz yerini taşlaganlar b-n birga emasman...»).Bir neça yillar mobaynida A. ijodining yangi qirralari şakllandi, asarlarida Vatan mavzui ustunlik qila boşladi. 30 —40- y.lardagi şe'rlarida Vatan, vatanparvarlik mavzulari keng aks etgan («Oltin kitobdan», 1940; «Tanlangan asarlar», 1944). 2-jahon uruşi yillarida Toşkentda yaşab, «Toşkent şe'rlari» (1944) turkumini yaratgan. «Qahramonsiz poema» (1940 — 62) asari — A. ijodining çöqqisi. «Vaqtning tez ötişi» (şe'riy töplam, 1965) kitobida A. ijodining öziga xos tomonlari aks etgan. Şarq, Ğarbiy Yevropa şoirlari ijodidan tarjimalar qilgan («Koreya mumtoz şe'riyati», 1958; «Şarq mumtoz şe'riyati», 1969 va b.). A. nazmi umuman badiiy soddaligi, löndaligi va uslubining oydinligi, obrazlarining aniqligi va odmiligi, çuqur lirikligi va musiqiyligi b-n alohida ajralib turadi. Şe'rlari özbek tiliga tarjima kilingan (1966,1969). Toşkentda A. yaşab ijod etgan uy örnida qurilgan binoga (Sodiq Azimov köçasi, 54) şoira xotirasini abadiylaştiruvçi lavha örnatilgan (1976).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АХМАТОВА (тахаллуси; ҳақиқий фам. Горенко Анна Андреевна) (1889.11.6, Одесса— 1966.5.3, Москва вилояти Домодедово ш.; Санкт-Петербургда дафн этилган) — рус шоираси. 1910 й.дан асосан Петербургда яшаган. Биринчи шеърлар китоби «Оқшом» 1910 й.да чиққан. «Тасбеҳ» (1914), «Оқгала» (1917), «Баргизуб» (1921) ва б. китобларидаги шеърларида лирик кечинмалар, танҳолик туйғулари ифодаланган. Инқилобий воқелиқдан узоқ бўлсада, А. бари бир муҳожирларни, яъни ватангадо кишиларни қоралаб шеърлар ёзади («Мен ўз ерини ташлаганлар б-н бирга эмасман...»).Бир неча йиллар мобайнида А. ижодининг янги қирралари шаклланди, асарларида Ватан мавзуи устунлик қила бошлади. 30 —40- й.лардаги шеърларида Ватан, ватанпарварлик мавзулари кенг акс этган («Олтин китобдан», 1940; «Танланган асарлар», 1944). 2-жаҳон уруши йилларида Тошкентда яшаб, «Тошкент шеърлари» (1944) туркумини яратган. «Қаҳрамонсиз поэма» (1940 — 62) асари — А. ижодининг чўққиси. «Вақтнинг тез ўтиши» (шеърий тўплам, 1965) китобида А. ижодининг ўзига хос томонлари акс этган. Шарқ, Ғарбий Европа шоирлари ижодидан таржималар қилган («Корея мумтоз шеърияти», 1958; «Шарқ мумтоз шеърияти», 1969 ва б.). А. назми умуман бадиий соддалиги, лўндалиги ва услубининг ойдинлиги, образларининг аниқлиги ва одмилиги, чуқур лириклиги ва мусиқийлиги б-н алоҳида ажралиб туради. Шеърлари ўзбек тилига таржима килинган (1966,1969). Тошкентда А. яшаб ижод этган уй ўрнида қурилган бинога (Содиқ Азимов кўчаси, 54) шоира хотирасини абадийлаштирувчи лавҳа ўрнатилган (1976).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.