Aye-aye
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 234-b. — ziyouz.com
Aye-aye AYE-AYE, Madagaskar qöloyoği (Daubentonia madagascariensis) — qöloyoqlilar oilasining yagona turi, lemurlar, ya'ni çala maymunlar kenja turkumiga mansub. Körinişi maymunlarga öxşamaydi, 1860 y.da lemurlarga yaqinligi aniqlangan. Tanasining uz. 40 sm, baroqdumi 60 sm. Juni qattiq, qoramtir kulrang yoki qora. Boşi va quloqlari katta, oyoqlari bir xil uzunlikda. Boş barmoği boşqa barmoqlariga qarşi qöyilmagan. Faqat keyingi oyoqlaridagi boş barmoqlar tirnoği yassi. Madagaskarning şim.-şarqidagi bambuk örmonlari çakalakzorlarida yakka yoki juft bölib yaşaydi. A.-a.— tungi hayvon, kunduzi baland daraxtlarning uçidagi şoxlar orasida quruq novda va barglardan yasagan uyasida uxlaydi. Haşarotlar, quşlarning tuxumi, bambukning yoş novdalari, şakar qamiş va mango mevasi b-n oziqlanadi. Tabiiy yaşaş muhiti buzilişi tufayli A.-a. ning yöqolib ketiş xavfi tuğilgan. Hozir A.-a. uçun Kusi-Mangabe orolida qöriqxona taşkil etilgan. A.-a. Tabiatni muhofaza qiliş xalqaro taşkilotning Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЙЕ-АЙЕ, Мадагаскар қўлоёғи (Daubentonia madagascariensis) — қўлоёқлилар оиласининг ягона тури, лемурлар, яъни чала маймунлар кенжа туркумига мансуб. Кўриниши маймунларга ўхшамайди, 1860 й.да лемурларга яқинлиги аниқланган. Танасининг уз. 40 см, бароқдуми 60 см. Жуни қаттиқ, қорамтир кулранг ёки қора. Боши ва қулоқлари катта, оёқлари бир хил узунликда. Бош бармоғи бошқа бармоқларига қарши қўйилмаган. Фақат кейинги оёқларидаги бош бармоқлар тирноғи ясси. Мадагаскарнинг шим.-шарқидаги бамбук ўрмонлари чакалакзорларида якка ёки жуфт бўлиб яшайди. А.-а.— тунги ҳайвон, кундузи баланд дарахтларнинг учидаги шохлар орасида қуруқ новда ва барглардан ясаган уясида ухлайди. Ҳашаротлар, қушларнинг тухуми, бамбукнинг ёш новдалари, шакар қамиш ва манго меваси б-н озиқланади. Табиий яшаш муҳити бузилиши туфайли А.-а. нинг йўқолиб кетиш хавфи туғилган. Ҳозир А.-а. учун Куси-Мангабе оролида қўриқхона ташкил этилган. А.-а. Табиатни муҳофаза қилиш халқаро ташкилотнинг Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.