Aygun şartnomasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 233-b. — ziyouz.com
Aygun şartnomasi - Rossiya b-n Xitoy örtasida Aygun ş.da tuzilgan şartnoma (1858). Amur daryosi böylab çegara çiziği örnatişni belgilagan. A.ş.ga binoan, Amur daryosining söl qirğoğidagi yerlar (Argun daryosidan to Amurning dengizga quyilişigaça bölgan yerlar) Rossiyaga qöşildi. Amörning Ussuri daryosigaça çözilib ketgan öng sohilidagi yerlar esa Xitoyga ötdi. Natijada Rossiya va Xitoy kemalari Amur, Ussuri va Söngari daryolarida suzib yuriş uçun teng huquqqa ega böldi. Ikki mamlakat şu daryolar orqali savdo-sotiq qiladigan böldi. A.ş.ga binoan Ussuri ölkasi böylab belgilangan çegarani Tyanszin (1858) va Pekin (1860) şartnomalari qayta tasdiqladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЙГУНЬ ШАРТНОМАСИ - Россия б-н Хитой ўртасида Айгунь ш.да тузилган шартнома (1858). Амур дарёси бўйлаб чегара чизиғи ўрнатишни белгилаган. А.ш.га биноан, Амур дарёсининг сўл қирғоғидаги ерлар (Аргунь дарёсидан то Амурнинг денгизга қуйилишигача бўлган ерлар) Россияга қўшилди. Амўрнинг Уссури дарёсигача чўзилиб кетган ўнг соҳилидаги ерлар эса Хитойга ўтди. Натижада Россия ва Хитой кемалари Амур, Уссури ва Сўнгари дарёларида сузиб юриш учун тенг ҳуқуққа эга бўлди. Икки мамлакат шу дарёлар орқали савдо-сотиқ қиладиган бўлди. А.ш.га биноан Уссури ўлкаси бўйлаб белгиланган чегарани Тяньцзинь (1858) ва Пекин (1860) шартномалари қайта тасдиқлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.