Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Aylana

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 238-b. — ziyouz.com

    Aylana — tekislikda hamma nuqtalari belgilangan nuqtadan barobar uzoqlikda yotgan yopiq egri çiziq. Belgilangan nuqta A. markazi, markazdan A. nuqtasigaça masofa A. radiusi deyiladi. Markazlari umumiy, radiuslari har xil A.lar konsentrik aylanalar deb ataladi.

    A. ikki nuqtasini tutaştiruvçi kesma A. vatari, markazdan ötuvçi vatar A. diametri deb ataladi. Uçi A. markazida, tomonlari radiusdan iborat burçak markaziy deyiladi. A. bölaklari A. yoyi deb ataladi.

    A. tuşunçasi faqat tekislikda emas, ixtiyoriy silliq sirtlar örtasida ham qaralişi, bunda uning şakli murakkab bölişi mumkin.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АЙЛАНА — текисликда ҳамма нуқталари белгиланган нуқтадан баробар узоқликда ётган ёпиқ эгри чизиқ. Белгиланган нуқта А. маркази, марказдан А. нуқтасигача масофа А. радиуси дейилади. Марказлари умумий, радиуслари ҳар хил А.лар концентрик айланалар деб аталади.

    А. икки нуқтасини туташтирувчи кесма А. ватари, марказдан ўтувчи ватар А. диаметри деб аталади. Учи А. марказида, томонлари радиусдан иборат бурчак марказий дейилади. А. бўлаклари А. ёйи деб аталади.

    А. тушунчаси фақат текисликда эмас, ихтиёрий силлиқ сиртлар ўртасида ҳам қаралиши, бунда унинг шакли мураккаб бўлиши мумкин.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.