Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Aylant

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 239-b. — ziyouz.com

    Aylant AYLANT, sassiq daraxt (Ailanthus) — aylantdoşlar (simarubdoşlar) oilasiga mansub daraxtlar turkumi, 10 taça turi ma'lum. Şar-qiy Osiyo va Hindistonda köproq tarqalgan. Ukraina, Qrim, Şim. Kavkaz, Belorussiya va Örta Osiyoda novça A. yoki Xitoy zaranggi (A. altissima) degan bir turi xuşmanzara ösimlik sifatida östiriladi. Şu tur Özbekistonda (umuman Örta Osiyoda) ham östiriladi. A.ning barglari yirik, patsimon murakkab, badböy. Gullari mayda, ikki jinsli (ba'zi turlarida bir jinsli), şingil töpgullarga yiğilgan A. tez ösadi. Deyarli barça turlari mebel tayyorlaşda, quriliş materiali sifatida, buyumlar yasaşda hamda qoğoz tayyorlaşda işlatiladi. Xitoyda A. bargi b-n aylant ipak qurti boqiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АЙЛАНТ, сассиқ дарахт (Ailanthus) — айлантдошлар (симарубдошлар) оиласига мансуб дарахтлар туркуми, 10 тача тури маълум. Шар-қий Осиё ва Ҳиндистонда кўпроқ тарқалган. Украина, Қрим, Шим. Кавказ, Белоруссия ва Ўрта Осиёда новча А. ёки Хитой зарангги (A. altissima) деган бир тури хушманзара ўсимлик сифатида ўстирилади. Шу тур Ўзбекистонда (умуман Ўрта Осиёда) ҳам ўстирилади. А.нинг барглари йирик, патсимон мураккаб, бадбўй. Гуллари майда, икки жинсли (баъзи турларида бир жинсли), шингил тўпгулларга йиғилган А. тез ўсади. Деярли барча турлари мебель тайёрлашда, қурилиш материали сифатида, буюмлар ясашда ҳамда қоғоз тайёрлашда ишлатилади. Хитойда А. барги б-н айлант ипак қурти боқилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.