Ayova
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 244-b. — ziyouz.com
Ayova — AQŞning Örta Ğarbidagi ştat. Mayd. 146 ming km2. Aholisi 2,8 mln. kişi (1992). Ma'muriy markazi — De-Moyn ş. «Makkajöxori mintaqasi»ning markazi. Q.x. mahsuloti qiymatiga köra AQŞda (Kaliforniyadan söng) 2-örinda turadi. Tabiiy şaroiti qulay. Missisipi va Missuri daryolarining pastroq (400—500 m) tekis suvayirğiçida joylaşgan. Partov yerlar kam. Iqlimi mö'tadil kontinental, yoğinning yarmidan köproği (yiliga 700—1000 mm) köklam-yoz oylarida yoğadi, tuproqlari unumdor qora-tuproq va qoramtir tuproq. Q.x. rivojlangan. Ştat hududining 70% ekinzor, 11% yaylov, 7% ni örmonlar taşkil etadi. Ekin maydonining köp qismi yem-xaşak ekinlari: makkajöxori (48-50%), suli (25-26%), ötlar (15—16%) b-n band. Loviya köp ekiladi. Q.x. tovar mahsuloti qiymatining 80% çorvaçiliqsan keladi; qoramol, çöçqa bördoqiga boqiladi. Q.x. yaxşi mexanizatsiyalaşgan. Foydali qazilmalardan quriliş materiallari va bir oz kömir qazib çiqariladi. Işlab beruvçi sanoat tarmoqlaridan, asosan, oziq-ovqat sanoati, şuningdek q.x. maşinalari va inventarlari i.ç. rivojlangan. 2-jahon uruşidan söng A.da bir qança harbiy sanoat korxonalari qurildi (Davenport, Dubyuk va b. portlarda). Missisipi va Missuri daryolarida kema qatnaydi. Transport yöllari yaxşi rivojlangan. A.da makkajöxori seleksiyasi tadqiqot in-ti bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЙОВА — АҚШнинг Ўрта Ғарбидаги штат. Майд. 146 минг км2. Аҳолиси 2,8 млн. киши (1992). Маъмурий маркази — Де-Мойн ш. «Маккажўхори минтақаси»нинг маркази. Қ.х. маҳсулоти қийматига кўра АҚШда (Калифорниядан сўнг) 2-ўринда туради. Табиий шароити қулай. Миссисипи ва Миссури дарёларининг пастроқ (400—500 м) текис сувайирғичида жойлашган. Партов ерлар кам. Иқлими мўътадил континентал, ёғиннинг ярмидан кўпроғи (йилига 700—1000 мм) кўклам-ёз ойларида ёғади, тупроқлари унумдор қора-тупроқ ва қорамтир тупроқ. Қ.х. ривожланган. Штат ҳудудининг 70% экинзор, 11% яйлов, 7% ни ўрмонлар ташкил этади. Экин майдонининг кўп қисми ем-хашак экинлари: маккажўхори (48-50%), сули (25-26%), ўтлар (15—16%) б-н банд. Ловия кўп экилади. Қ.х. товар маҳсулоти қийматининг 80% чорвачилиқцан келади; қорамол, чўчқа бўрдоқига боқилади. Қ.х. яхши механизациялашган. Фойдали қазилмалардан қурилиш материаллари ва бир оз кўмир қазиб чиқарилади. Ишлаб берувчи саноат тармоқларидан, асосан, озиқ-овқат саноати, шунингдек қ.х. машиналари ва инвентарлари и.ч. ривожланган. 2-жаҳон урушидан сўнг А.да бир қанча ҳарбий саноат корхоналари қурилди (Давенпорт, Дубьюк ва б. портларда). Миссисипи ва Миссури дарёларида кема қатнайди. Транспорт йўллари яхши ривожланган. А.да маккажўхори селекцияси тадқиқот ин-ти бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.