Ayvar Jayever
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 30-b. — ziyouz.com
Jayever Ayvar JAYEVER (Jiver) (Giaever) Ayvar (1929.5.6, Bergen, Norvegiya) — amerikalik fizik. Ilmiy işlari tunnel effekti va öta ötkazuvçanlikka oid. 1960 y.da birinçi bölib öta ötkazgiçlarda tunnel effektini, ya'ni elektronlar bir öta ötkazgiçdan boşqasiga öta boşlaşini kuzatgan. B. Jozefson nomi b-n ataluvçi nostatsionar effektni kaşf etgan. Tunnel effekti yordamida t-rani ölçaş mumkinligini birinçi marta körib çiqqan. 1965 y.da tunnel ötişning boşqa ötiş yordamida nurlanişini qayd etgan. Nobel mukofoti laureata (1973, B. Jozefson va L. Esaki b-n hamkorlikda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАЙЕВЕР (Живер) (Giaever) Айвар (1929.5.6, Берген, Норвегия) — америкалик физик. Илмий ишлари туннель эффекты ва ўта ўтказувчанликка оид. 1960 й.да биринчи бўлиб ўта ўтказгичларда туннель эффектини, яъни электронлар бир ўта ўтказгичдан бошқасига ўта бошлашини кузатган. Б. Жозефсон номи б-н аталувчи ностационар эффектни кашф этган. Туннель эффекти ёрдамида т-рани ўлчаш мумкинлигини биринчи марта кўриб чиққан. 1965 й.да туннель ўтишнинг бошқа ўтиш ёрдамида нурланишини қайд этган. Нобель мукофоти лауреата (1973, Б. Жозефсон ва Л. Эсаки б-н ҳамкорликда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.