Azeotrop aralaşmalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 211-b. — ziyouz.com
Azeotrop aralaşmalar - haydalganda ajralmaydigan va tarkibi özgarmaydigan eritmalar. A.a.ning mavjudligini ilk bor 1810 y. da ingliz kimyogari va fizigi J. Dalton aniqlagan. Ba'zi A.a. tarkibidagi alohida komponentlarga qaraganda ança yuqori t-rada, ba'zilari esa pastroq t-rada qaynaydi. Mac, 95,57% etil spirti (78,5° da qaynaydi) va 4,43% suvdan (100° da qaynaydi) iborat aralaşma 78,15° da qaynaydigan A.a. hosil qiladi. Aksinça tarkibida 69,2% nitrat kislota (84° da qaynaydi) va 30,8% suv bölgan A.a. esa 121,8° da qaynaydi. Uç va undan ortiq mod-dalar aralaşmasi ham A.a. bölişi mumkin. Taşqi bosim özgarişi b-n A.a.ning qaynaş t-rasi, tarkibi özgaradi, şundan foydalanib, A.a. tarkibiy qismlarga kimyoviy yöl b-n turli bosim ostida haydab ajrati-ladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЗЕОТРОП АРАЛАШМАЛАР - ҳайдалганда ажралмайдиган ва таркиби ўзгармайдиган эритмалар. А.а.нинг мавжудлигини илк бор 1810 й. да инглиз кимёгари ва физиги Ж. Дальтон аниқлаган. Баъзи А.а. таркибидаги алоҳида компонентларга қараганда анча юқори т-рада, баъзилари эса пастроқ т-рада қайнайди. Mac, 95,57% этил спирти (78,5° да қайнайди) ва 4,43% сувдан (100° да қайнайди) иборат аралашма 78,15° да қайнайдиган А.а. ҳосил қилади. Аксинча таркибида 69,2% нитрат кислота (84° да қайнайди) ва 30,8% сув бўлган А.а. эса 121,8° да қайнайди. Уч ва ундан ортиқ мод-далар аралашмаси ҳам А.а. бўлиши мумкин. Ташқи босим ўзгариши б-н А.а.нинг қайнаш т-раси, таркиби ўзгаради, шундан фойдаланиб, А.а. таркибий қисмларга кимёвий йўл б-н турли босим остида ҳайдаб ажрати-лади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.