Azim Hojiyev
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 189-b. — ziyouz.com
Hojiyev Azim (1933.18.12, Toşkent viloyati Toşkent tumani) — tilşunos. Özbekiston FA akad. (2000), Özbekiston Respublikasi fan arbobi (2000), filol. fanlari d-ri (1968), prof. (1977). Örta Osiyo un-tining filol. f-tini tugatgan (1956). Özbekiston FA Til va adabiyot in-tida kiçik, katga ilmiy xodim (1959— 69), bölim mudiri (1969-90), di-rektorning ilmiy işlar böyiça örinbosari (1969— 73; 1985-90), boş ilmiy xodim (1998 y.dan). Özbekiston FA Tilşunoslik in-tining direktori (1991—98), ayni paytda «Özbek tili va adabiyoti» jur.ning boş muharriri. H.ning ilmiy işlari özbek tili grafikasi va imlosi, morfologiyasi (xususan fe'l turkumi) va söz yasalişi, leksikologiyasi va leksikografiyasi, termi-nologiyasiga, hoz. özbek tilining şakllaniş va rivojlaniş tarixiga bağişlangan. Özbek tilşunosligi tarixida alohida örin tutadigan «Özbek tili grammatikasi» (1—2 j.lar, 1975—76), «Hozirgi özbek adabiy tili. 1-qism» (1980), 2 j.li «Özbek tilining izohli luğati» (1981), «Özbek tili leksikologiya-si» (1981) va b. ilmiy asar, darslik, luğatlar H. iştirokida tayyorlangan. Özbekiston Respublikasining «Davlat tili haqida»gi, «Lo-tin yozuviga asoslangan özbek alifbosini joriy etiş töğrisida»gi qonunlarini amalga oşiriş maq-sadida yangi alifbo asosida yaratilgan «Özbek tilining asosiy imlo qoidalari» va «Özbek tilining imlo luğati» (1995) ham H. rahbarligi va iştirokida tuzilgan. H. hoz. kunda naşrga tayyorlanayotgan 4 j.li «Özbek tilining izohli luğati»ning asosiy tuzuvçilaridan.
As: Özbek tilida qöşma, juft va takroriy sözlar. T., 1963; Özbek tili sinonimlarining qisqaça luğati, T.. 1963;Özbek tilida kömakçi fs'llar. T., 1966; Töliqsiz fe'l, T., 1970; Özbek tili sinonimlari-ning izohli luğati, T., 1974; Hozirgi özbek tilida forma yasalişi, T, 1979; Özbek tilida söz yasalişi, T, 1989; Termin tanlaş mezonlari, T., 1996; Tilşunoslik terminlarining izohli luğati, T., 2002.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲОЖИЕВ Азим (1933.18.12, Тошкент вилояти Тошкент тумани) — тилшунос. Ўзбекистон ФА акад. (2000), Ўзбекистон Республикаси фан арбоби (2000), филол. фанлари д-ри (1968), проф. (1977). Ўрта Осиё ун-тининг филол. ф-тини тугатган (1956). Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт ин-тида кичик, катга илмий ходим (1959— 69), бўлим мудири (1969-90), ди-ректорнинг илмий ишлар бўйича ўринбосари (1969— 73; 1985-90), бош илмий ходим (1998 й.дан). Ўзбекистон ФА Тилшунослик ин-тининг директори (1991—98), айни пайтда «Ўзбек тили ва адабиёти» жур.нинг бош муҳаррири. Ҳ.нинг илмий ишлари ўзбек тили графикаси ва имлоси, морфологияси (хусусан феъл туркуми) ва сўз ясалиши, лексикологияси ва лексикографияси, терми-нологиясига, ҳоз. ўзбек тилининг шаклланиш ва ривожланиш тарихига бағишланган. Ўзбек тилшунослиги тарихида алоҳида ўрин тутадиган «Ўзбек тили грамматикаси» (1—2 ж.лар, 1975—76), «Ҳозирги ўзбек адабий тили. 1-қисм» (1980), 2 ж.ли «Ўзбек тилининг изоҳли луғати» (1981), «Ўзбек тили лексикология-си» (1981) ва б. илмий асар, дарслик, луғатлар Ҳ. иштирокида тайёрланган. Ўзбекистон Республикасининг «Давлат тили ҳақида»ги, «Ло-тин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги қонунларини амалга ошириш мақ-садида янги алифбо асосида яратилган «Ўзбек тилининг асосий имло қоидалари» ва «Ўзбек тилининг имло луғати» (1995) ҳам Ҳ. раҳбарлиги ва иштирокида тузилган. Ҳ. ҳоз. кунда нашрга тайёрланаётган 4 ж.ли «Ўзбек тилининг изоҳли луғати»нинг асосий тузувчиларидан.
Ас: Ўзбек тилида қўшма, жуфт ва такрорий сўзлар. Т., 1963; Ўзбек тили синонимларининг қисқача луғати, Т.. 1963;Ўзбек тилида кўмакчи фсъллар. Т., 1966; Тўлиқсиз феъл, Т., 1970; Ўзбек тили синонимлари-нинг изоҳли луғати, Т., 1974; Ҳозирги ўзбек тилида форма ясалиши, Т, 1979; Ўзбек тилида сўз ясалиши, Т, 1989; Термин танлаш мезонлари, Т., 1996; Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати, Т., 2002.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.