Azizxon Pölatoviç Qayumov
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 108–109-b. — ziyouz.com
Qayumov Azizxon Pölatoviç (1926.19.16, Qöqon) — adabiyotşunos, Özbekiston FA akad. (1995). Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1983), filol. fanlari d-ri (1961). P. Qayyumovning öğli. Örta Osiyo davlat un-tining şarq f-tini tugatgan (1949). Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida ilmiy xodim (1949—57), ÖzSSR Ministrlar Sovetida fan va oliy öquv yurtlari böyiça katta referent (1957— 58), Özbekiston FA Til va adabiyot instituti direktori (1958—61). Özbekiston KP MK fan, oliy öquv yurtlari va maktablar bölimi, söng fan va madaniyat bölimi mudiri (1961—63). Özbekiston Madaniyat vaziri, vazirning birinçi örinbosari (1963—64), ÖzSSR Ministrlar Soveti huzuridagi Kinematografiya davlat komiteti raisi (1964—74), Toşkent madaniyat instituti rektori (1974—79), Özbekiston FA Qölyozmalar instituti direktori (1979— 98), Alişer Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyida yetakçi ilmiy xodim (1998 yildan). Asosiy ilmiy işlari Qöqon adabiy muhiti mavzuida. «Maxmur» (1956), «Hoziq» (1957), «Ğoziy» (1959), «Saddi Iskandariy» (1975), «Alişer Navoiy» (1976, 1991), «Hayrat ulabror» (1977), «Farhod va Şirin» sirlari» (1979), «Nodir sahifalar» (1991), «Bu ohang ila bölğaysen Naqşband» (1993) kabi asarlari Apişer Navoiy hayoti va ijodiy merosini örganişda muhim hissa bölgan. Q maşnşunoslik sohasida ham samarali iş olib borib, bir qança özbek mumtoz şoirlarining asarlarini naşrga tayyorlagan. Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1980). «Şuhrat» medali (1996), «Elyurt hurmati» ordeni (2003) bilan taqdirlangan.
As: Nazm va tafakkur quyoşi, T., 1992; Şe'riyat jilolari, T., 1996; Jemçujina mudrosti i taynm semi morey (B. Hasanov bilan hamkorlikda), T., 2000; Akademik Ğafur Ğulom, T., 2002; Akademik Vohid Zohidov, T., 2004; Akademik Oybek, T., 2005.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЮМОВ Азизхон Пўлатович (1926.19.16, Қўқон) — адабиётшунос, Ўзбекистон ФА акад. (1995). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1983), филол. фанлари д-ри (1961). П. Қайюмовнинг ўғли. Ўрта Осиё давлат ун-тининг шарқ ф-тини тугатган (1949). Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида илмий ходим (1949—57), ЎзССР Министрлар Советида фан ва олий ўқув юртлари бўйича катта референт (1957— 58), Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт институти директори (1958—61). Ўзбекистон КП МК фан, олий ўқув юртлари ва мактаблар бўлими, сўнг фан ва маданият бўлими мудири (1961—63). Ўзбекистон Маданият вазири, вазирнинг биринчи ўринбосари (1963—64), ЎзССР Министрлар Совети ҳузуридаги Кинематография давлат комитети раиси (1964—74), Тошкент маданият институти ректори (1974—79), Ўзбекистон ФА Қўлёзмалар институти директори (1979— 98), Алишер Навоий номидаги Адабиёт музейида етакчи илмий ходим (1998 йилдан). Асосий илмий ишлари Қўқон адабий муҳити мавзуида. «Махмур» (1956), «Ҳозиқ» (1957), «Ғозий» (1959), «Садди Искандарий» (1975), «Алишер Навоий» (1976, 1991), «Ҳайрат улаброр» (1977), «Фарҳод ва Ширин» сирлари» (1979), «Нодир саҳифалар» (1991), «Бу оҳанг ила бўлғайсен Нақшбанд» (1993) каби асарлари Апишер Навоий ҳаёти ва ижодий меросини ўрганишда муҳим ҳисса бўлган. Қ машншунослик соҳасида ҳам самарали иш олиб бориб, бир қанча ўзбек мумтоз шоирларининг асарларини нашрга тайёрлаган. Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1980). «Шуҳрат» медали (1996), «Элюрт ҳурмати» ордени (2003) билан тақдирланган.
Ас: Назм ва тафаккур қуёши, Т., 1992; Шеърият жилолари, Т., 1996; Жемчужина мудрости и тайнм семи морей (Б. Ҳасанов билан ҳамкорликда), Т., 2000; Академик Ғафур Ғулом, Т., 2002; Академик Воҳид Зоҳидов, Т., 2004; Академик Ойбек, Т., 2005.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.