Azobenzol
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 220-b. — ziyouz.com
Azobenzol - sodda aromatik azobirikma; sarğiş-qizil rangli kristall. Suvda erimaydi. Suyuklaniş t-rasi 68°, qaynaş t-rasi 297°. Efirda, muzlagan sirka kislota va konsentrlangan sulfat kislotada eriydi. A. tolalarga ilaşmaydi, özi böyovçi modda emas. Agar A. molekulasiga amin yoki oksiguruhlar kiritilsa, oddiy azoböyoqlar hosil böladi. A.nitrobenzol yoki azoksibenzolni işqoriy muhitda pyx kukuni iştirokida qaytarib olinadi. A. işqoriy muhitda pyx b-n qaytarilsa, gidrozobenzolga, sirka kislotali muhitda qaytarilsa, anilinga, xlorid kislota va qalay ta'sirida qaytarilsa, benzidinga aylanadi. A.ni 1834 y.da nemis kimyogari E. Miçerlix topgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЗОБЕНЗОЛ - содда ароматик азобирикма; сарғиш-қизил рангли кристалл. Сувда эримайди. Суюкланиш т-раси 68°, қайнаш т-раси 297°. Эфирда, музлаган сирка кислота ва концентрланган сульфат кислотада эрийди. А. толаларга илашмайди, ўзи бўёвчи модда эмас. Агар А. молекуласига амин ёки оксигуруҳлар киритилса, оддий азобўёқлар ҳосил бўлади. А.нитробензол ёки азоксибензолни ишқорий муҳитда pyx кукуни иштирокида қайтариб олинади. А. ишқорий муҳитда pyx б-н қайтарилса, гидрозобензолга, сирка кислотали муҳитда қайтарилса, анилинга, хлорид кислота ва қалай таъсирида қайтарилса, бензидинга айланади. А.ни 1834 й.да немис кимёгари Э. Мичерлих топган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.