Azor orollari
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 222–223-b. — ziyouz.com
Azor orollari (portugalça Ilhas dos Acores — Qarçiğaylar oroli) — Atlantika okeanining şim. qismidagi arxipelag. Pireneya ya.o.dan ğarbda. Portugaliya tarkibida. 9 ta yirik orol va kelib çiqişi vulkanik bölgan bir qança riflardan iborat. Ğarbdan şarqqa qariyb 600 km ga çözilgan. Mayd. 2,3 ming km2. Relyefi toğli, bal. 2351 m gaça (Piku o.dagi Piku toği). Tez-tez zilzila bölib turadi. Issik, va qaynoq suvli hamda mineral buloq köp. Iqlimi subtropik, dengiz iqlimi; yanv.ning örtaça t-rasi 14°, iyulning t-rasi 22°; yillik örtaça yoğin 800 mm çamasida. toğ yon bağirlari örmonlar b-n qoplangan, makvis çakalakzorlari bor. 1431—53 y.larda A.o.ga portugallar borib örnaşgan. Aholi sitrus ösimliklar östiriş, tokçilik, ananas, banan yetiştiriş b-n şuğullanadi. A.o. Trans-Atlantika havo va dengiz yöllari kesişgan joyda. Asosiy portlari: Ponta-Delgada, Orta.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЗОР ОРОЛЛАРИ (португалча Ilhas dos Acores — Қарчиғайлар ороли) — Атлантика океанининг шим. қисмидаги архипелаг. Пиренея я.о.дан ғарбда. Португалия таркибида. 9 та йирик орол ва келиб чиқиши вулканик бўлган бир қанча рифлардан иборат. Ғарбдан шарққа қарийб 600 км га чўзилган. Майд. 2,3 минг км2. Рельефи тоғли, бал. 2351 м гача (Пику о.даги Пику тоғи). Тез-тез зилзила бўлиб туради. Иссик, ва қайноқ сувли ҳамда минерал булоқ кўп. Иқлими субтропик, денгиз иқлими; янв.нинг ўртача т-раси 14°, июлнинг т-раси 22°; йиллик ўртача ёғин 800 мм чамасида. тоғ ён бағирлари ўрмонлар б-н қопланган, маквис чакалакзорлари бор. 1431—53 й.ларда А.о.га португаллар бориб ўрнашган. Аҳоли цитрус ўсимликлар ўстириш, токчилик, ананас, банан етиштириш б-н шуғулланади. А.о. Транс-Атлантика ҳаво ва денгиз йўллари кесишган жойда. Асосий портлари: Понта-Делгада, Орта.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.