Babezioz
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 2-b. — ziyouz.com
Babezioz BABEZIOZ, babeziyellyoz —qoramol, qöy va eçkilarda Babesia turkumiga mansub bir hujayrali organizmlar qözğatadigan yuqumli kasallik. B. hayvonlarga kanalar orqali yuqadi. Kasallikning keçişi 4—8 sutka. Kasallangan hayvonning tana harorati keskin kötariladi, tez ozadi, suti kamayadi, ba'zan suti rangi qon aralaş sarğayadi, mazasi taxir böladi. Kasallik katta hayvonlarda oğir keçadi. Hayvonlarning köpi nobud böladi. Asosan yoz—kuz davrida köproq uçraydi. Taşhis qonni mikroskopik tahlil qiliş asosida qöyiladi. B. b-n oğrigan hayvonlarga bu kasallik 2—3 yilgaça yuqmaydi.
D a v o l a ş : muskul orasiga azidin, berenil, diamidin yuboriladi.
Oldini oliş va qarşi kuraş çoralari: kasal hayvonlarni kimyoviy preparatlar b-n davolaş; kanalarni yöqotiş (yaylov hamda hayvonlarga 1% li xlorofos eritmasi purkaladi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАБЕЗИОЗ, бабезиеллёз —қорамол, қўй ва эчкиларда Babesia туркумига мансуб бир ҳужайрали организмлар қўзғатадиган юқумли касаллик. Б. ҳайвонларга каналар орқали юқади. Касалликнинг кечиши 4—8 сутка. Касалланган ҳайвоннинг тана ҳарорати кескин кўтарилади, тез озади, сути камаяди, баъзан сути ранги қон аралаш сарғаяди, мазаси тахир бўлади. Касаллик катта ҳайвонларда оғир кечади. Ҳайвонларнинг кўпи нобуд бўлади. Асосан ёз—куз даврида кўпроқ учрайди. Ташҳис қонни микроскопик таҳлил қилиш асосида қўйилади. Б. б-н оғриган ҳайвонларга бу касаллик 2—3 йилгача юқмайди.
Д а в о л а ш : мускул орасига азидин, беренил, диамидин юборилади.
Олдини олиш ва қарши кураш чоралари: касал ҳайвонларни кимёвий препаратлар б-н даволаш; каналарни йўқотиш (яйлов ҳамда ҳайвонларга 1% ли хлорофос эритмаси пуркалади).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.