Babirussa
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3-b. — ziyouz.com
Babirussa (Babyrousa babyrussa) — çöçqalar oilasiga mansub sut emizuvçi hayvon. Uruğning yagona turi. Boşqa çöçqalardan boşining kiçik, quloqlarining kalta, oyoqlarining ingiçka va uzun bölişi, kalta dumining uçida popugining bölmasligi, orqasining juda bukçayganligi b-n keskin ajralib turadi. B. Malayya arxipelagining Sulavesi va uning atrofida joylaşgan orollardagi botqoqli örmonlarda, suv havzalari yaqinidagi qamişzorlarda yakka-yakka yoki kiçik töda bölib yaşaydi. B. yaxşi suzadi, oziq qidirib, ança keng daryolar, hatto dengiz körfazlaridan ham suzib ötadi. B.ni mahalliy xalq uy hayvoni sifatida boqadi, tez qölga örganadi. 10 yildan köproq yaşaydi. Örmonlarning kesilişi, göşti, terisi va qoziq tişi uçun köplab ovlanişi natijasida B. soni keskin kamayib ketgan. U Xalqaro tabiatni muhofaza qiliş kengaşining Qizil kitobiga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАБИРУССА (Babyrousa babyrussa) — чўчқалар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Уруғнинг ягона тури. Бошқа чўчқалардан бошининг кичик, қулоқларининг калта, оёқларининг ингичка ва узун бўлиши, калта думининг учида попугининг бўлмаслиги, орқасининг жуда букчайганлиги б-н кескин ажралиб туради. Б. Малайя архипелагининг Сулавеси ва унинг атрофида жойлашган ороллардаги ботқоқли ўрмонларда, сув ҳавзалари яқинидаги қамишзорларда якка-якка ёки кичик тўда бўлиб яшайди. Б. яхши сузади, озиқ қидириб, анча кенг дарёлар, ҳатто денгиз кўрфазларидан ҳам сузиб ўтади. Б.ни маҳаллий халқ уй ҳайвони сифатида боқади, тез қўлга ўрганади. 10 йилдан кўпроқ яшайди. Ўрмонларнинг кесилиши, гўшти, териси ва қозиқ тиши учун кўплаб овланиши натижасида Б. сони кескин камайиб кетган. У Халқаро табиатни муҳофаза қилиш кенгашининг Қизил китобига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.