Bağlon

Bağlon (baqtriyça bagolaggo — ibodatxona, sajdagoh) — Toxaristoniçnt eng qad. şaharlaridan biri. Milodning boşlarida u yerda «Podşo Kanişka Muzaffarning ibodatxonasi» joylaşgan, uning xarobalari Afğonistondagi hoz. Bağlon ş. yaqinida. baland Surx kötal tepaligida saqlanib qolgan. U yerdan katta baqtriy yozuvida bitilgan toştaxta topilgan, unga köra bu ibodatxona mil. 1-a.dagi Kuşon podşosi Kanişka tomonidan qurilgan. 7-a.da xi-toy sayyohi Syuan Szan Toxaristonda Po-kyelang mulkini qayd etib ötadi, u ilk örta asrdagi B.ga töğri keladi. B. yaqinidagi tepalikdan kuşonlarning buddaviylikka oid toş rslyeflari topilgan. Bu yerdan sal narida murabba şakldagi Şom qal'a tepaligidan buddaviylikka oid toş kapitellar va us-tunlarning asosi topilgan. Bular kuşonlar davrida B. Baqtriya-Toxaristonning yirik liniy markazlaridan biri bölganidan darak beradi.

Örta asr manbalarida B. ba'zan Baqlon şaklida ham uçraydi. Sam'oniyning yozişiça, B. şahri ikki qismdan — yuqori B. va quyi B.dan iborat bölgan, ularning har biri alohida şahar — «balda» hisoblangan. 9 — 10-a. larda quyi B.da jome masjidi bölgan. 10-a.da yuqori B.da maşhur istirohat yeri sa-nalgan «katta qişloq» bölgan. Bu yerda butun vodiy yam-yaşil daraxtlarga burkangan, aholisi köp bölib, şaharga turli tomondan karvon yöllari kslib tutaşgan; ov qiliş uçun qulay joy sanalgan. Beruniyğğşğt yozişiça, 1 l-a.da u yerda baland bir tepalik bölib, uning tepasida zaharli quziqorinlar ösgan. Kuyi B. ma'muriy markaz bölib, unda hokim saroyi joylaşgan. B. qad. nomini şu kungaça saklab qolgan bölib Bağlon daryoning Kunduzdaryoga quyiladigan yeriga yaqin joylaşgan. U yerda şifobaxş Çaşmai Şir buloği mavjud. 13-a. boşida B.ni möğullar bosib olgan. Möğullardan keyingi davr manbalarida B. yirik şahar sifatida qayd etilgan.