Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    «Bahor» ansambli

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 171–172-b. — ziyouz.com

    «Bahor» ansambli «BAHOR» ANSAMBLI, Mukarrama Turğunboyeva nomidagi «Bahor» xalq raqs ansambli — «Özbekraqs» birlaşmasidagi jahonga maşhur ansambl. 1957 y. taşkil etilgan. Ansamblning asosçisi va birinçi badiiy rahbari Mukarrama Turğunboyeva (1979 y.gaça), şuningdek B. Aliyev, Q. Dadayevham taşkilotçilardan. Keyingi badiiy rahbarlari: Qunduz Mirkarimova (1979 - 88), Ravşanoy Şaripova (1988 — 90), Ma'mura Ergaşeva (1990 y.dan). Musiqa rahbari Baxtiyor Aliyev (1965 y.dan). 1964 y.dan Özbekistonda xizmat körsatgan ansambl. 1979 y.dan M. Turğunboyeva nomida.

    «B». a. ijroçilarining asosini Toşkent Xoreografiya bilim yurtini tamomlagan qizlar va Toşkent davlat konservatoriyasi. Özbekiston musiqa maktablarini tugatgan jörnavoz sozanda. xonandalar taşkil etadi. 3. Rahmatullayeva, D. Kerimova, N. Atamanova, T. Yunusova, A. Tölaganova, D. Abdullayeva, N. Başirova, E. Rasulxöjayeva, K. Rahmatullayeva, N. Alimboyeva kabi raqqosalar, B. Aliyev, R. Hamdamov, E. Karimov, Q. Dadayev, R. Akbarbekov, Ö. Rizayev, S Töxtasinov, B. Xoliqov, K- Nosirov, K. Komilov singari sozandalar hamda O. Matyoqubov, B. Iöddoşev va b. xonandalar ansamblning dastlabki ijodkorlaridir. Ansambl repertuarida 200 dan ortiq yakka va ommaviy raqslar bor. «B.» a. özbek xalqining köp asrlar mobaynida töplangan an'anaviy raqs madaniyati b-n jahon zamonaviy raqslari yutuqlarini mujassamlantirgan. U tarixiy-etnografik va zamonaviy xalq raqslari asosida yangi maz-mun kasb etuvçi sahna raqslari ijod etdi. «Zang», «Davra», «Katta öyin», «Tanavor», «Lazgi», «Munojot» kabi özbek mumtoz raqslari şular jumlasidandir. Ansambl repertuarini yanada boyişi, jahonga tanilişida 60-y.larning oxiri va 70-y.larda ansamblga kelib qöşilgan M. Ergaşeva, G. Fo-ziljonova, Ö. Muhamedova, G. Jörayeva, F. Nizomitdinova, D. Ziyoxonova, R. Ni-zomova, R. Şaripova, V. Romanova, G. Hamroyeva, M. Haydarova, D. Yunusovalarning xizmatlari kattadir. «B.» a. öz dasturini Özbekistonning turli hududlariga xos yangi-yangi raqslar b-n ham boyitmoqda. Farğona, Namangan, Andijon, Buxoro, Toşkent, Samarqand, Xorazm raqslari qatorida Özbekistonda istiqomat qiluvçi barça xalqlar va qoraqalpoq xalqining raqslari ansambl dasturidan örin olgan. «Bahor valsi», «Diddor», «Farğona ruboiysi», «Gulnoz», «Namangan olmasi», «Andijon polkasi», «Piyola» singari farğonaça uslubda yaratilgan raqslar, şuningdek «Samarqand beşqarsagi», «Buxoro davrasi», «Xorazm lazgisi», «Qirq qiz», «Nilufar», «Ok oltin», «Dugonalar», «Şöxi pari», «Nozanin», «Guldasta» kabi raqslar tomoşabinlarga manzur. Mehnat şavqi aks etgan «Pilla», «Paxta bayrami» raqs syuitalari va «Gulsara», «Namangança», «Rohat», «Pomir raqsi» qizlarning eng sevgan raqslaridir. «Yetti sayyora», «Samarqand bahori», «Qudaandalar», «Çöpon», «Qöğirçoq» kabi syujetli raqslar ansambl repertuarining xil-ma-xilligini oşirdi. Jamoa repertuaridan hind, pokiston, birma, yapon, koreys, arab, turk, afğon, kuba, ven-ger, Vyetnam, çex kabi jahon xalqlarining raqslari munosib örin olgan. Ansamblning köpgina raqslari qöşiq b-n ijro etiladi. Qöşiqlarni xonandalar (Ahmadjon Şukurov, Xayrulla Lutfullayev va b.) dan taşqari qizlarning özlari ham sozandalar b-n aytadilar. «In-tizor», «Uloq», «Özbegim» kabi qizlar lapari maşhur.

    Keyingi yillarda «B.» a.ning «Beş gözal», «Töyona», «Özbekiston qizlari», «Navröz», «Mukarramaxonim öynasa», «Bahor naşidasi», «Erkalab», «Özbekiston istiqloli», «Majnuntol» kabi ommaviy va kompozitsiyali raqslari şuhrat qozondi. Ansambl raqslarini sahnaga qöyganlar: Mukarrama Turğunboyeva, Galiya Izmaylova, Ğaffor Vallomatzoda, Isoxor Oqilov, Qunduz Mirkarimova, Amina Dilbo-ziy, Ma'mura Ergaşeva va b.

    «B.» a. 1996 y.dan «Özbekraqs» birlaş-masida faoliyat körsatadi. Ansamblda 60 kişi qatnaşadi (2000). Toşkentda Mustaqillik maydonida öz konsert zaliga ega. Yetakçi artistlari: Ruşana Sultonova, Gulnora Nizomova, Roza Adamboyeva, Yelena Töxtayeva, Olima Yokubova (raqqosalar), N. Töraxöjayev, I. Hamdamov, K. Mirzayev, M. Foziljonov (sozandalar), Erkin Rözimatov (xo-nanda). Ansambl Liviya, Marokaş, Ja-zoir, Tunis, Hindiston, Singapur, Malayziya, Pokiston, Afğoniston, Jan. Koreya, Yaponiya kabi mamlakatlarda gastrolda bölgan. Moskvada bölib ötgan jahon yoşlari va tal aba lari 6-festivali, Leypsigda ötkazilgan xalq raqslari 8-festivali (1971) laureati.

    Muhsin Qodirov, Mohina Aşirova.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    «БАҲОР» АНСАМБЛИ, Мукаррама Турғунбоева номидаги «Баҳор» халқ рақс ансамбли — «Ўзбекрақс» бирлашмасидаги жаҳонга машҳур ансамбль. 1957 й. ташкил этилган. Ансамблнинг асосчиси ва биринчи бадиий раҳбари Мукаррама Турғунбоева (1979 й.гача), шунингдек Б. Алиев, Қ. Дадаевҳам ташкилотчилардан. Кейинги бадиий раҳбарлари: Қундуз Миркаримова (1979 - 88), Равшаной Шарипова (1988 — 90), Маъмура Эргашева (1990 й.дан). Мусиқа раҳбари Бахтиёр Алиев (1965 й.дан). 1964 й.дан Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ансамбль. 1979 й.дан М. Турғунбоева номида.

    «Б». а. ижрочиларининг асосини Тошкент Хореография билим юртини тамомлаган қизлар ва Тошкент давлат консерваторияси. Ўзбекистон мусиқа мактабларини тугатган жўрнавоз созанда. хонандалар ташкил этади. 3. Раҳматуллаева, Д. Керимова, Н. Атаманова, Т. Юнусова, А. Тўлаганова, Д. Абдуллаева, Н. Баширова, Э. Расулхўжаева, К. Раҳматуллаева, Н. Алимбоева каби раққосалар, Б. Алиев, Р. Ҳамдамов, Э. Каримов, Қ. Дадаев, Р. Акбарбеков, Ў. Ризаев, С Тўхтасинов, Б. Холиқов, К- Носиров, К. Комилов сингари созандалар ҳамда О. Матёқубов, Б. Иўддошев ва б. хонандалар ансамблнинг дастлабки ижодкорларидир. Ансамбль репертуарида 200 дан ортиқ якка ва оммавий рақслар бор. «Б.» а. ўзбек халқининг кўп асрлар мобайнида тўпланган анъанавий рақс маданияти б-н жаҳон замонавий рақслари ютуқларини мужассамлантирган. У тарихий-этнографик ва замонавий халқ рақслари асосида янги маз-мун касб этувчи саҳна рақслари ижод этди. «Занг», «Давра», «Катта ўйин», «Танавор», «Лазги», «Муножот» каби ўзбек мумтоз рақслари шулар жумласидандир. Ансамбль репертуарини янада бойиши, жаҳонга танилишида 60-й.ларнинг охири ва 70-й.ларда ансамблга келиб қўшилган М. Эргашева, Г. Фо-зилжонова, Ў. Муҳамедова, Г. Жўраева, Ф. Низомитдинова, Д. Зиёхонова, Р. Ни-зомова, Р. Шарипова, В. Романова, Г. Ҳамроева, М. Ҳайдарова, Д. Юнусоваларнинг хизматлари каттадир. «Б.» а. ўз дастурини Ўзбекистоннинг турли ҳудудларига хос янги-янги рақслар б-н ҳам бойитмоқда. Фарғона, Наманган, Андижон, Бухоро, Тошкент, Самарқанд, Хоразм рақслари қаторида Ўзбекистонда истиқомат қилувчи барча халқлар ва қорақалпоқ халқининг рақслари ансамбль дастуридан ўрин олган. «Баҳор вальси», «Диддор», «Фарғона рубоийси», «Гулноз», «Наманган олмаси», «Андижон полкаси», «Пиёла» сингари фарғонача услубда яратилган рақслар, шунингдек «Самарқанд бешқарсаги», «Бухоро давраси», «Хоразм лазгиси», «Қирқ қиз», «Нилуфар», «Ок олтин», «Дугоналар», «Шўхи пари», «Нозанин», «Гулдаста» каби рақслар томошабинларга манзур. Меҳнат шавқи акс этган «Пилла», «Пахта байрами» рақс сюиталари ва «Гулсара», «Наманганча», «Роҳат», «Помир рақси» қизларнинг энг севган рақсларидир. «Етти сайёра», «Самарқанд баҳори», «Қудаандалар», «Чўпон», «Қўғирчоқ» каби сюжетли рақслар ансамбль репертуарининг хил-ма-хиллигини оширди. Жамоа репертуаридан ҳинд, покистон, бирма, япон, корейс, араб, турк, афғон, куба, вен-гер, Вьетнам, чех каби жаҳон халқларининг рақслари муносиб ўрин олган. Ансамблнинг кўпгина рақслари қўшиқ б-н ижро этилади. Қўшиқларни хонандалар (Аҳмаджон Шукуров, Хайрулла Лутфуллаев ва б.) дан ташқари қизларнинг ўзлари ҳам созандалар б-н айтадилар. «Ин-тизор», «Улоқ», «Ўзбегим» каби қизлар лапари машҳур.

    Кейинги йилларда «Б.» а.нинг «Беш гўзал», «Тўёна», «Ўзбекистон қизлари», «Наврўз», «Мукаррамахоним ўйнаса», «Баҳор нашидаси», «Эркалаб», «Ўзбекистон истиқлоли», «Мажнунтол» каби оммавий ва композицияли рақслари шуҳрат қозонди. Ансамбль рақсларини саҳнага қўйганлар: Мукаррама Турғунбоева, Галия Измайлова, Ғаффор Валломатзода, Исохор Оқилов, Қундуз Миркаримова, Амина Дилбо-зий, Маъмура Эргашева ва б.

    «Б.» а. 1996 й.дан «Ўзбекрақс» бирлаш-масида фаолият кўрсатади. Ансамблда 60 киши қатнашади (2000). Тошкентда Мустақиллик майдонида ўз концерт залига эга. Етакчи артистлари: Рушана Султонова, Гулнора Низомова, Роза Адамбоева, Елена Тўхтаева, Олима Ёкубова (раққосалар), Н. Тўрахўжаев, И. Ҳамдамов, К. Мирзаев, М. Фозилжонов (созандалар), Эркин Рўзиматов (хо-нанда). Ансамбль Ливия, Марокаш, Жа-зоир, Тунис, Ҳиндистон, Сингапур, Малайзия, Покистон, Афғонистон, Жан. Корея, Япония каби мамлакатларда гастролда бўлган. Москвада бўлиб ўтган жаҳон ёшлари ва тал аба лари 6-фестивали, Лейпцигда ўтказилган халқ рақслари 8-фестивали (1971) лауреати.

    Муҳсин Қодиров, Моҳина Аширова.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.