Bahri bayt
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com
Bahri bayt (arab, bahr — vazn va bayt sözidan) — ijodiy musobaqa. Bunda maxsus qoida b-n navbatma-navbat bayt aytib tortişişadi. B. b.ning 2 turi bor: 1) qatnaşuvçilardan biri aytgan baytning oxirgi sözi qaysi harf b-n tugagan bölsa, ikkinçisi birinçi sözni xuddi şu harf b-n boş-lab bayt aytadi. Mac:
Kimga qildim bir vafo, kim yuz
jafosin körmadim,
Körguzub yuz mehrkim, dardu
balosin körmadim.
Men vafosi va'dasidin şodmen.
Ul vafo, bilmonki, qilmas yo qilur.
B. b.da mavzu va mazmun birligi şart emas, ammo aytilgan bayt yoki misra takrorlanmasligi kerak; 2) qatnaşuvçilardan biri ikkinçisiga qayerga borgani, kimnikiga qöngani, qönoq joyda kimni körgani. qanday ovqat yegani va qanday qöşiq aytgaii yoki eşitgani haqida söroq beradi. Javob beruvçi söroqqa biror joyning nomini aytadi. Keyingi har bir söroqqa öşa joy nomining oxirgi harfi b-n boşlanadigan jumla yoki qöşiq b-n javob qaytaradi. Tortişuv tomonlardan biri yengilgunga qadar yoki muayyan vaqt mobaynida şu tartibda davom etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАҲРИ БАЙТ (араб, баҳр — вазн ва байт сўзидан) — ижодий мусобақа. Бунда махсус қоида б-н навбатма-навбат байт айтиб тортишишади. Б. б.нинг 2 тури бор: 1) қатнашувчилардан бири айтган байтнинг охирги сўзи қайси ҳарф б-н тугаган бўлса, иккинчиси биринчи сўзни худди шу ҳарф б-н бош-лаб байт айтади. Mac:
Кимга қилдим бир вафо, ким юз
жафосин кўрмадим,
Кўргузуб юз меҳрким, дарду
балосин кўрмадим.
Мен вафоси ваъдасидин шодмен.
Ул вафо, билмонки, қилмас ё қилур.
Б. б.да мавзу ва мазмун бирлиги шарт эмас, аммо айтилган байт ёки мисра такрорланмаслиги керак; 2) қатнашувчилардан бири иккинчисига қаерга боргани, кимникига қўнгани, қўноқ жойда кимни кўргани. қандай овқат егани ва қандай қўшиқ айтгаии ёки эшитгани ҳақида сўроқ беради. Жавоб берувчи сўроққа бирор жойнинг номини айтади. Кейинги ҳар бир сўроққа ўша жой номининг охирги ҳарфи б-н бошланадиган жумла ёки қўшиқ б-н жавоб қайтаради. Тортишув томонлардан бири енгилгунга қадар ёки муайян вақт мобайнида шу тартибда давом этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.