Bahromgör

Bahromgör yoki Varaxran V(şohlik yillari 421 — 438) — Eronda xukm-ronlik qilgan sosoniylardan Yazdigar-dning öğli. Yaman podşohi Nu'mon va uning öğli Munzir tarbiyasida ösgan. Yazdigard zulmidan bezor bölgan xalq u va-fot qilgandan söng Ardaşer nasliga mansub Kisro (ba'zi manbalarda Xisrav, Xusrav)ni taxtga kötaradi. Bu voqeadan xabar topgan Baxrom laşkar tortib Eronga keladi. U otasining xatolarini takrorla-maslik va mamlakatda adolat, tinçlik örnatişga öz ayonlari va xalq oldida kdeamyod qiladi. An'anaviy şartga muvo-fiq ikkita şerni öldirib, ular örtasidagi tojni oladi va podşoxlik taxtiga ötiradi. Uning sevgan maşğuloti gör (qulon) ovi bölganligi uçun ham u Gör laqabini olgan. B. G. davrida Eronda zarduştişşk dinini mustahkamlaş va keng yoyiş maqsadida yangi-yangi otaşkadalar kurildi. Nasturiylik (xristianlikdagi oqimlardan biri) qattiq ta'qib ostiga olindi. Bu harakat Eron-Vizantiya uru-şini keltirib çiqardi (423 — 424). Uruşda Vizantiyaning ğalabasi nasturiylikka qarşi qaratilgan siyosatni bir oz su-saytirdi. B. G. Turon b-n ham uruş olib borgan. 5-a.ning 30-y.larida Ozarbayjon va Xuroson sosoniylar davlatiga kuşib olindi. B. G. şoir va bastakor-sozanda ham bölgan. U sosoniylar orasida birinçi bölib şe'r va musika vaznini ijod etgan. Şarqning maşhur olti musika usuli (Şodiyona, Duyan, Axloqiy, Nanreziy, Ravona, Ulusiy)dan eng şöx va quvnoği — Şodiyonaning bastakori. Firdavsiyning «Şohnoma», Nizomiyning «Haft paykar», Xisrav Dehpaviytmt «Haşt biğişt» vaAlişer Şvoiynnng «Sab'ai say-yor» dostoşgarida B. G. adolatli şoğ, ja-sur sarkarda, ayni vaqtda maişatparast, xudbin şaxs sifatida tasvirlangan. Ma'-lumotlarga köra, B. G. 63 yil (ba'zi manbalarda 70 yil) umr körgan. Yozma adabiyotda uiing şaxsi badiiy obraz darajasiga kötarilgan.