Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Bakron Muhammad ibn Najib

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39–40-b. — ziyouz.com

    Bakron Muhammad ibn Najib (12-a. oxiri — 13-a. boşi) — geograf va xaritaşunos. B. gazlamaga çizilgan «Olam şakli» — dunyo xaritasini 1209 y.da Muhammad Xorazmşoh Alovuddin ibn Takaşga (1200 — 1220 y.larda hukmronlik qilgan) takdim etgan. Xaritaning özi yöqolgan, ammo öşa xaritaga ilova qilingan batafsil izohot — «Jahonnoma» qölyozmasi saqlanib qolgan (Osiyo xalqlari in-ti qölyozmalar fondi. Sankt-Peterburg, şifr S — 612). «Jahonnoma»dan ma'lum bölişiça, xarita rangli qilib işlangan va uning şartli belgilari bölgan: şaharlar kiçik doiraçalar b-n, dengizlar yaşil rangda, daryo va soylar oç qizil rangda, toğlar töq qizil, çöl va qumliklar sariq, şim.dagi qorli ölkalar oq rangda körsatilgan. Barça nomlar qizil rangda yozilgan. Xaritaga meridian va parallellar ham çizilgan. «Jahonnoma»da 600 ta nomga izoh berilgan. B. dunyo xaritasi va izohotni tuzişda özidan oldin şu sohalarda ham tadqiqot ötkazgan Abu Rayhon Beruniy, Nosir Xisrav asarlaridan foydalanganini uqtirib ötgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БАКРОН Муҳаммад ибн Нажиб (12-а. охири — 13-а. боши) — географ ва хариташунос. Б. газламага чизилган «Олам шакли» — дунё харитасини 1209 й.да Муҳаммад Хоразмшоҳ Аловуддин ибн Такашга (1200 — 1220 й.ларда ҳукмронлик қилган) такдим этган. Хаританинг ўзи йўқолган, аммо ўша харитага илова қилинган батафсил изоҳот — «Жаҳоннома» қўлёзмаси сақланиб қолган (Осиё халқлари ин-ти қўлёзмалар фонди. Санкт-Петербург, шифр С — 612). «Жаҳоннома»дан маълум бўлишича, харита рангли қилиб ишланган ва унинг шартли белгилари бўлган: шаҳарлар кичик доирачалар б-н, денгизлар яшил рангда, дарё ва сойлар оч қизил рангда, тоғлар тўқ қизил, чўл ва қумликлар сариқ, шим.даги қорли ўлкалар оқ рангда кўрсатилган. Барча номлар қизил рангда ёзилган. Харитага меридиан ва параллеллар ҳам чизилган. «Жаҳоннома»да 600 та номга изоҳ берилган. Б. дунё харитаси ва изоҳотни тузишда ўзидан олдин шу соҳаларда ҳам тадқиқот ўтказган Абу Райҳон Беруний, Носир Хисрав асарларидан фойдаланганини уқтириб ўтган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.