Bakterioliz
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 41-b. — ziyouz.com
Bakterioliz — bakteriyalarning antitelolar, bakteriofaglar, lizotsim, antiseptiklar, ximioterapevtik moddalar, autoliz ta'sirida erişi, immun reaksiyalarning bir turi. B. bakteriya hujayrasi devoridagi peptidoglikon va sitoplazma membranasining yemirilişidan iborat. Spetsifik (bakteriofaglar, bakteriolizinlar, lizotsim ta'sirida) va nospetsifik (ayrim gidrolitik fermentlar, fizik va kimyoviy omillar iştirokida) B. farq qilinadi. B. odam va hayvonlar organizmida mikrobga qarşi antitelolar ta'sirida röy beradi. Bu jarayon bakterioliz reaksiyasi deb atalib, lab. şaroitida ham qöllaniladi. Oldindan tayyorlab qöyilgan ma'lum immun zardob vositasida kasallik mikrobini aniqlaş mumkin. Reaksiya oqibatida mikrob hujayrasining yuzasidagi moddalar parçalanib, içidagi mahsulot atrof muhitga ajralib çiqadi. Bu reaksiyadan asosan organizmda mikrobga qarşi (mas, vabo kasalligida) antitelolar hosil böliş jarayonini örganişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАКТЕРИОЛИЗ — бактерияларнинг антителолар, бактериофаглар, лизоцим, антисептиклар, химиотерапевтик моддалар, аутолиз таъсирида эриши, иммун реакцияларнинг бир тури. Б. бактерия ҳужайраси деворидаги пептидогликон ва цитоплазма мембранасининг емирилишидан иборат. Специфик (бактериофаглар, бактериолизинлар, лизоцим таъсирида) ва носпецифик (айрим гидролитик ферментлар, физик ва кимёвий омиллар иштирокида) Б. фарқ қилинади. Б. одам ва ҳайвонлар организмида микробга қарши антителолар таъсирида рўй беради. Бу жараён бактериолиз реакцияси деб аталиб, лаб. шароитида ҳам қўлланилади. Олдиндан тайёрлаб қўйилган маълум иммун зардоб воситасида касаллик микробини аниқлаш мумкин. Реакция оқибатида микроб ҳужайрасининг юзасидаги моддалар парчаланиб, ичидаги маҳсулот атроф муҳитга ажралиб чиқади. Бу реакциядан асосан организмда микробга қарши (мас, вабо касаллигида) антителолар ҳосил бўлиш жараёнини ўрганишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.