Bal raqsi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47-b. — ziyouz.com
Bal raqsi — ommaviy köngil oçişga möljallangan raqs keçalari (bal)da ikki yoki undan ortiq juftliklar ijro etadigan raqs. B.r. 14-a.da Italiyada yuzaga kelgan. B.r.ning nazariy qonun-qoidalari şu yerda şakllangan, keyinçalik Fransiyada keng tarqalgan. 14— 16-a.larda Italiya va ayniqsa Fransiyada branl, volta B.r.lari maşhur böldi. 17-a.dan butun Yevropa böylab keng tarqaldi. Har bir mamlakatda öziga xos yösinda şakllandi va turli körinişlarda boyib bordi. Xalq orasida burre, gavot, allemanda, menuet çakonna, jiga, sarabanda turlari ommalaşdi. 18-a. ga kelib paspye, myuzet, rigodon, kontrdans, ekossez, lendler kabi erkin raqslar keng yoyildi. 19-a. da tampet, mazurka, polonez, matredur, kadril, lensye, landler, galop, kankan, polka, turli körinişdagi valslar va b. ritmik tarzda rivojlandi. 19-a. örtalaridan vals eng maşhur B.r.ga aylandi. 20-a.dan Amerika va Yevropa B.r. (boston, fokstrot, tango, çarlston va b.) urf böldi. Özbekistonda B.r. Rossiya ta'sirida 19-a. oxirlaridan ijro etila boşlagan. Hoz. kunda B.r. madaniyat saroylari (mas, Aviasozlar madaniyat saroyi), havaskorlik tögaraklari va b. joylarda, şuningdek professional raqqos(a)lar tomonidan ijro etilib kelinmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЛ РАҚСИ — оммавий кўнгил очишга мўлжалланган рақс кечалари (бал)да икки ёки ундан ортиқ жуфтликлар ижро этадиган рақс. Б.р. 14-а.да Италияда юзага келган. Б.р.нинг назарий қонун-қоидалари шу ерда шаклланган, кейинчалик Францияда кенг тарқалган. 14— 16-а.ларда Италия ва айниқса Францияда бранль, вольта Б.р.лари машҳур бўлди. 17-а.дан бутун Европа бўйлаб кенг тарқалди. Ҳар бир мамлакатда ўзига хос йўсинда шаклланди ва турли кўринишларда бойиб борди. Халқ орасида бурре, гавот, аллеманда, менуэт чаконна, жига, сарабанда турлари оммалашди. 18-а. га келиб паспье, мюзет, ригодон, контрданс, экоссез, лендлер каби эркин рақслар кенг ёйилди. 19-а. да тампет, мазурка, полонез, матредур, кадрил, ленсье, ландлер, галоп, канкан, полька, турли кўринишдаги вальслар ва б. ритмик тарзда ривожланди. 19-а. ўрталаридан вальс энг машҳур Б.р.га айланди. 20-а.дан Америка ва Европа Б.р. (бостон, фокстрот, танго, чарльстон ва б.) урф бўлди. Ўзбекистонда Б.р. Россия таъсирида 19-а. охирларидан ижро этила бошлаган. Ҳоз. кунда Б.р. маданият саройлари (мас, Авиасозлар маданият саройи), ҳаваскорлик тўгараклари ва б. жойларда, шунингдек профессионал раққос(а)лар томонидан ижро этилиб келинмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.