Baland masjid
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com
Baland masjid — Buxoro ş.dagi guzar masjidi (16-a.). Bino murabba tarhli (pişiq ğiştdan qurilgan), qalin devorli. Masjid xarsang toşlar ustiga qurilgan. B.m.ning şim. va şarqiy tomonlari naqşin şiftli ayvon b-n öralgan. Içki devorlarining pastiga çiroyli izoralar qoplangan. Şarq tomondagi töq yaşil rangli izoralarga 6 burçakli kök sopol koşinlar terilgan. Ğiştçalar atrofiga nozik ösimliksimon şakllar çizilib, ustidan oltin suvi yuritilgan (bular yaxşi saqlangan). Devorning ğarbiy tomonidagi izoralar koşin b-n qoplangan va kundal usulidagi naqşlar b-n hoşiyalangan. B.m. derazalaridagi panjaralar sopol ğiştçalardan terilgan. Mehrobining atrofi sirkor sopolçalar b-n bezatilgan va ularga oltin suvi yuritilgan. Uning yon tomonlari va tepasiga töğri burçakli sopolçalardan suls xati b-n yozuvlar bitilgan. Yozuvlar tepasiga, şiftga yaqinroq joyga muqarnaslar işlangan, ularga xam oltin suvi yuritilgan. Devorlardagi (jan. devordan taşqari) rasmlar hali xam avvalgidek yaltirab turibdi. B.m.ning şifti toqili, hovuzakli bölib, naqşlar b-n bezatilgan. Uni qurişda mumtoz davr me'morligining noyob va nafis usulidan keng foydalanilgan. Keyingi davrlardagi me'morlar B.m.ning bezaklaridan namuna köçirganlar. B.m. bezaklarining zarlari tökilib, naqşlari köçib, qorayib qolgan. B.m. bir neça bor ta'mirlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЛАНД МАСЖИД — Бухоро ш.даги гузар масжиди (16-а.). Бино мурабба тарҳли (пишиқ ғиштдан қурилган), қалин деворли. Масжид харсанг тошлар устига қурилган. Б.м.нинг шим. ва шарқий томонлари нақшин шифтли айвон б-н ўралган. Ички деворларининг пастига чиройли изоралар қопланган. Шарқ томондаги тўқ яшил рангли изораларга 6 бурчакли кўк сопол кошинлар терилган. Ғиштчалар атрофига нозик ўсимликсимон шакллар чизилиб, устидан олтин суви юритилган (булар яхши сақланган). Деворнинг ғарбий томонидаги изоралар кошин б-н қопланган ва кундал усулидаги нақшлар б-н ҳошияланган. Б.м. деразаларидаги панжаралар сопол ғиштчалардан терилган. Меҳробининг атрофи сиркор сополчалар б-н безатилган ва уларга олтин суви юритилган. Унинг ён томонлари ва тепасига тўғри бурчакли сополчалардан сулс хати б-н ёзувлар битилган. Ёзувлар тепасига, шифтга яқинроқ жойга муқарнаслар ишланган, уларга хам олтин суви юритилган. Деворлардаги (жан. девордан ташқари) расмлар ҳали хам аввалгидек ялтираб турибди. Б.м.нинг шифти тоқили, ҳовузакли бўлиб, нақшлар б-н безатилган. Уни қуришда мумтоз давр меъморлигининг ноёб ва нафис усулидан кенг фойдаланилган. Кейинги даврлардаги меъморлар Б.м.нинг безакларидан намуна кўчирганлар. Б.м. безакларининг зарлари тўкилиб, нақшлари кўчиб, қорайиб қолган. Б.м. бир неча бор таъмирланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.