Balandlik kasalligi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 49-b. — ziyouz.com
Balandlik kasalligi - organizmning kasallik holati; siyrak havoli joylarda nafas olinganda röy berib, bunga asosan qonda kislorod yetişmasligi (gipoksiya) sabab böladi. Juda baland yerlarga kötarilganda kuzatiladi. B.k.ga ayrim a'zolarning, xususan markaziy nerv sistemasining izdan çiqişi sabab böladi. B.k. bir zumda röy berib, nafas qisişi, yurak öynaşi, boş aylanişi, oğrişi, köngil aynişi, qayt qiliş, burun qonaşi va b. ruhiy özgarişlar, şuningdek oğirroq hollarda huşdan ketiş mumkin. B.k. toğ kasalligidan farq qiladi.
D a v o s i. Bemorni balandlikdan tuşirib, tinç qöyiladi, yurak dorilari, issiq çoy, kofe, zaruriyat bölsa kislorod beriladi. B.k.ning oldini olişda yuqoriga kötarilişni maşq qiliş, kislorodli asboblardan foydalaniş, eng muhimi iqlimga moslaşiş lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЛАНДЛИК КАСАЛЛИГИ - организмнинг касаллик ҳолати; сийрак ҳаволи жойларда нафас олинганда рўй бериб, бунга асосан қонда кислород етишмаслиги (гипоксия) сабаб бўлади. Жуда баланд ерларга кўтарилганда кузатилади. Б.к.га айрим аъзоларнинг, хусусан марказий нерв системасининг издан чиқиши сабаб бўлади. Б.к. бир зумда рўй бериб, нафас қисиши, юрак ўйнаши, бош айланиши, оғриши, кўнгил айниши, қайт қилиш, бурун қонаши ва б. руҳий ўзгаришлар, шунингдек оғирроқ ҳолларда ҳушдан кетиш мумкин. Б.к. тоғ касаллигидан фарқ қилади.
Д а в о с и. Беморни баландликдан тушириб, тинч қўйилади, юрак дорилари, иссиқ чой, кофе, зарурият бўлса кислород берилади. Б.к.нинг олдини олишда юқорига кўтарилишни машқ қилиш, кислородли асбоблардан фойдаланиш, энг муҳими иқлимга мослашиш лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.