Balanoforalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 51-b. — ziyouz.com
Balanoforalar O R A L A R (Balanophorales) - ikki pallali ösimliklar tartibi, ösimliklar ildizida parazitlik qiladigan etdor ötlar. Gullari mayda, bir jinsli yoki poligam, töşulda joylaşgan. Uruği endospermli. Mevasi yonğoqsimon yoki danaksimon. 2 oplaga bölinadi. Sinomorsimonlar (Cynomoriaceae) oilasi bitta turkum va 2 turni öz içiga oladi, şu jumladan jungor sinomori (Cynomorium songaricum) Markaziy Osiyoda tarqalgan. Balanoforadoşlar (Balanophoraceae) oilasiga 18 turkum, 120 ga yaqin tur kiradi. Tropik va qisman subtropik mintaqalarda, asosan nam tropik örmonlarda tarqalgan. Boşqa parazitlar singari B. organlari ham juda soddalaşgan: barglari tangaçasimon yoki bölmaydi, ayrim turkumlari gullarining gulyon-barglari rivojlanmagan. B. gullari rangli kolba yoki şar şaklida bölib, tuproq yuzasiga çiqib turadi. Ba'zi turlari şam uçun işlatiladigan mumsimon qatronga, boşqalari kraxmalga boy böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
Б А Л А Н О Ф О Р А Л А Р (Balanophorales) - икки паллали ўсимликлар тартиби, ўсимликлар илдизида паразитлик қиладиган этдор ўтлар. Гуллари майда, бир жинсли ёки полигам, тўшулда жойлашган. Уруғи эндоспермли. Меваси ёнғоқсимон ёки данаксимон. 2 оплага бўлинади. Циноморсимонлар (Cynomoriaceae) оиласи битта туркум ва 2 турни ўз ичига олади, шу жумладан жунгор циномори (Cynomorium songaricum) Марказий Осиёда тарқалган. Баланофорадошлар (Balanophoraceae) оиласига 18 туркум, 120 га яқин тур киради. Тропик ва қисман субтропик минтақаларда, асосан нам тропик ўрмонларда тарқалган. Бошқа паразитлар сингари Б. органлари ҳам жуда соддалашган: барглари тангачасимон ёки бўлмайди, айрим туркумлари гулларининг гулён-барглари ривожланмаган. Б. гуллари рангли колба ёки шар шаклида бўлиб, тупроқ юзасига чиқиб туради. Баъзи турлари шам учун ишлатиладиган мумсимон қатронга, бошқалари крахмалга бой бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.