Balantidium
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52-b. — ziyouz.com
Balantidium (Balantidium) - teng kiprikli infuzoriyalar turkumining avlodi. Tanasi oval, loviyasimon, yumaloq şaklda, sirtdan mayda, bir xil uzunlikdagi kipriklar b-n qoplangan. Kipriklari harakatlaniş va oziğini haydaş vazifasini bajaradi. Tanasining uz. 40 — 150 mkm, eni 20 — 70 mkm, 30 dan ortiq turi bor. Bir qança umurtqasizlar va köpçilik umurtqalilar (kalamuş, çöçqa, odamsimon maymunlar) hamda odamning yöğon içagida parazitlik qiladi. Çöçqa va odamlarning yöğon içagida parazitlik qiladigan V. yuğon içak töqimalarini yemirib, eritrotsitlar b-n oziqlanadi, içakni yalliğlantirib, xavfli — qonli içburuğ kasalligini paydo qiladi. B. sistalari hayvonlar göngi orqali taşqariga çiqariladi. B. b-n zararlangan kişi bu parazitni boşqalarga ham yuqtirişi mumkin. Çöçqalar va çöçqaboqarlar orasida ayniqsa köp uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЛАНТИДИУМ (Balantidium) - тенг киприкли инфузориялар туркумининг авлоди. Танаси овал, ловиясимон, юмалоқ шаклда, сиртдан майда, бир хил узунликдаги киприклар б-н қопланган. Киприклари ҳаракатланиш ва озиғини ҳайдаш вазифасини бажаради. Танасининг уз. 40 — 150 мкм, эни 20 — 70 мкм, 30 дан ортиқ тури бор. Бир қанча умуртқасизлар ва кўпчилик умуртқалилар (каламуш, чўчқа, одамсимон маймунлар) ҳамда одамнинг йўғон ичагида паразитлик қилади. Чўчқа ва одамларнинг йўғон ичагида паразитлик қиладиган В. юғон ичак тўқималарини емириб, эритроцитлар б-н озиқланади, ичакни яллиғлантириб, хавфли — қонли ичбуруғ касаллигини пайдо қилади. Б. цисталари ҳайвонлар гўнги орқали ташқарига чиқарилади. Б. б-н зарарланган киши бу паразитни бошқаларга ҳам юқтириши мумкин. Чўчқалар ва чўчқабоқарлар орасида айниқса кўп учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.